Blog

Gisteren liep ik samen met Nico en een klant door de natuur. Tijdens de lunch ontstond een gesprek dat me opnieuw deed beseffen waar het binnen persoonlijke ontwikkeling volgens mij vaak misgaat.

Veel mensen leren tegenwoordig prima hoe ze even tot rust kunnen komen.

• Ze mediteren
• Volgen retraites
• Doen ademwerk
• Familieopstellingen
• Zelfreflectie
• Coaching

En eerlijk? Dat werkt. Zo’n moment van stilte kan je écht weer even thuisbrengen bij jezelf. Even weg uit de ruis. Even voelen: “Oh ja… dit ben ik.”

Maar daarna gebeurt vaak hetzelfde. Mensen stappen weer terug hun dagelijkse leven in…en verliezen zichzelf opnieuw.

Rust ervaren is iets anders dan jezelf blijven in beweging

Dat is volgens mij de crux. Je kunt nog zo diep voelen tijdens een sessie…maar wat gebeurt er zodra:

• de spanning oploopt
• je partner je raakt
• groepsdruk ontstaat
• je agenda volloopt
• iemand kritiek heeft
• je onzeker wordt
• oude patronen geactiveerd worden?

Dán wordt zichtbaar hoe stevig bewustzijn werkelijk belichaamd is. Want veel mensen kunnen zichzelf prima voelen in rust…maar raken zichzelf kwijt zodra het leven weer beweegt.

En precies daardoor ontstaat een cyclus die ik al jaren zie:

rust → verbinding → dagelijks leven → verlies van verbinding → opnieuw herstel nodig.

Dan wordt meditatie herstel, vakantie herstel, een retraite herstel, een coachingssessie herstel. Terwijl de echte vraag misschien zou moeten zijn:

Waarom raken we onszelf steeds kwijt zodra het leven begint te bewegen?

“Het ontvouwt zich wel…”

Een klant vertelde me dat ze ooit een familieopstelling had gedaan waar veel loskwam.

• Mooie inzichten
• Emotionele openingen
• Herkenning

Maar daarna ging ze weer naar huis. En daar begon eigenlijk pas de echte uitdaging.

• Want wat doe je vervolgens in het dagelijks leven?
• Hoe blijf je aanwezig wanneer je geraakt wordt?
• Hoe herken je dat een overlevingsmechanisme het overneemt?
• Hoe merk je op dat je niet meer reageert vanuit rust, maar vanuit angst, controle of oude pijn?

De begeleider zei:

“Het ontvouwt zich wel.”

En natuurlijk…op een bepaalde manier klopt dat ook. Alleen merk ik in de praktijk dat veel mensen helemaal niet geleerd hebben waar ze vervolgens op moeten letten.

Ze hebben wel inzichten gekregen…maar missen praktische aanwezigheid in beweging. En daardoor gebeurt iets heel menselijks:

Op het moment dat emotie oploopt, worden ze die emotie volledig.

Niet: “Ik voel boosheid.”

Maar: “Ik bén boosheid.”

Niet: “Ik merk angst op.”

Maar: “Dit ís de waarheid.”

Totdat er later weer rust ontstaat…en er ineens ruimte komt om terug te kijken.

Bewustzijn hoort niet alleen plaats te vinden in een sessie

Dat is misschien wel één van de grootste misverstanden binnen persoonlijke ontwikkeling. Reflectie wordt vaak uitgesteld tot:

• de volgende coachingssessie
• de volgende retraite
• de volgende training
• het volgende moment van stilte

Maar het echte werk gebeurt midden in het leven.

• Tijdens gesprekken
• Onder druk
• In relaties
• Op de werkvloer
• In groepsdynamiek
• In verantwoordelijkheid
• In keuzes

Vandaag was ik bij een klant die trainingen geeft binnen een organisatie. Hij vroeg mij of ik als observator aanwezig wilde zijn.

Niet omdat hij nóg een gesprek wil over zijn binnenwereld…maar omdat hij gespiegeld wil worden op hoe hij daadwerkelijk beweegt in de praktijk.

• Hoe komt hij binnen?
• Hoe reageert hij onder spanning?
• Waar verliest hij zichzelf?
• Waar houdt hij zich nog in?
• Wat gebeurt er in de dynamiek?
• Wat doet zijn energie met een groep?

Dát is waar bewustzijn tastbaar wordt. Niet alleen in stilte…maar juist in beweging.

Misschien zijn we uitputting normaal gaan vinden

Wat me ook steeds vaker opvalt: we zijn collectief gewend geraakt aan leven op spanning. Zó gewend…dat we er nauwelijks nog van opkijken.

• Moe zijn na een werkdag is normaal geworden
• Continu “aan” staan is normaal geworden
• Overprikkeld zijn is normaal geworden

Sterker nog…Veel mensen voelen zich bijna schuldig wanneer ze níet uitgeput zijn aan het einde van de dag.

Alsof vermoeidheid bewijs is dat je genoeg hebt gedaan. Alsof leeg zijn betekent:

“Zie je wel, ik heb hard gewerkt.”

Maar wat als dat helemaal niet waar is? Wat als structurele uitputting juist laat zien dat je voortdurend over jezelf heen beweegt?

Dat je:

• te weinig voelt
• te weinig begrenst
• te veel aanpast
• te veel vanuit spanning leeft
• te vaak “ja” zegt terwijl iets vanbinnen eigenlijk “nee” voelt?

Dan is vermoeidheid geen bewijs van succes…maar een signaal van verwijdering van jezelf.

De kunst is niet stil worden, de kunst is aanwezig blijven terwijl het leven beweegt

Dat is uiteindelijk waar het volgens mij werkelijk over gaat.

• Niet ontsnappen uit het leven
• Niet alleen herstellen van het leven
• Niet alleen rustmomenten creëren

Maar leren aanwezig blijven…midden in het leven zelf.

• In beweging
• In interactie
• In keuzes
• In emoties
• In verantwoordelijkheid

Dus niet alleen: “Wie ben ik in stilte?”

Maar ook: “Wie ben ik terwijl alles beweegt?”

Want daar…tussen rust en beweging…ontstaat volgens mij werkelijke belichaming. En misschien is dát uiteindelijk bewustzijn:

Niet hoe mooi je kunt reflecteren op jezelf achteraf…maar hoe wakker je blijft terwijl het leven gebeurt.

En waarom de bewuste mens steeds opnieuw systemen creëert

Veel mensen die een bewustwordingsproces doormaken, beginnen vanuit het verlangen naar totale vrijheid op een gegeven moment systemen af te wijzen.

• Overheden
• Religies
• Hiërarchie
• Regels
• Instituten
• Structuren

Alles voelt plots gecontroleerd, beperkend of onnatuurlijk.

En eerlijk? Ik begrijp dat ergens wel.

Want veel systemen zijn inderdaad ingericht op voorspelbaarheid, stabiliteit en collectieve orde en niet per se op de maximale bloei van het individu.

Maar tegelijkertijd zie ik ook iets anders gebeuren. Namelijk dat mensen vaak doorslaan in het tegenovergestelde uiterste: de illusie van totale vrijheid.

Alsof volledige autonomie automatisch leidt tot een betere wereld.

Wat gebeurt er als alle systemen verdwijnen?

Stel jezelf eens eerlijk deze vraag: Wat zou er gebeuren als we vandaag álle systemen zouden opheffen?

• Geen overheid
• Geen wetten
• Geen religies
• Geen organisaties
• Geen scholen
• Geen organisaties
• Geen afspraken over taal
• Geen verkeersregels
• Geen tijdsindeling
• Geen valuta
• Geen media
• Geen symbolen
• Geen structuren

Iedereen volledig vrij, dat klinkt aantrekkelijk. Totdat je beseft dat zelfs samenwerking dan onmogelijk wordt.

Want zodra twee mensen afspraken maken…ontstaat alweer een systeem.

Dus de vraag is misschien niet:

“Hoe vernietigen we systemen?”

Maar eerder:

“Hoe bewust blijven we binnen de systemen die we creëren?”

Structuur voorkomt chaos

Systemen zijn namelijk niet automatisch slecht. Sterker nog: zonder structuur ontstaat chaos. En zonder afspraken wordt samenleven onmogelijk.

Zonder bepaalde vormen van orde ontstaat geen vrijheid…maar verwarring.

Alleen zit daar meteen ook het spanningsveld. Want waar systemen eerst bedoeld waren om te dienen…kunnen ze mensen ook gaan beheersen. En precies daar begint bewustwording.

Niet door overal tegen te vechten, niet door alles af te wijzen, niet door jezelf boven het systeem te plaatsen, maar door eerlijk te onderzoeken:

• Waar dient structuur mij?
• Waar verlies ik mezelf erin?
• Waar volg ik iets tegen mijn natuur in?
• En waar maak ik mezelf afhankelijk van iets buiten mezelf?

De mens verlangt niet alleen naar vrijheid

Want de waarheid is ook: de mens zoekt zélf voortdurend naar houvast.

• We willen vrijheid…maar ook zekerheid
• We willen autonomie…maar ook veiligheid

Dus zelfs de meest “bewuste” mens creëert uiteindelijk opnieuw systemen.

• Nieuwe overtuigingen
• Nieuwe methodes
• Nieuwe rituelen
• Nieuwe identiteiten
• Nieuwe spirituele waarheden 

En ongemerkt worden die soms opnieuw een dogma.

Wanneer persoonlijke ontwikkeling een nieuw systeem wordt

Dat zie je veel in persoonlijke ontwikkeling. Iemand ontdekt iets dat voor hem werkt…en maakt er vervolgens een universele waarheid van.

Maar wat voor de één bevrijdend werkt…kan voor de ander juist beperkend zijn. En precies daarom geloof ik steeds minder in absolute antwoorden.

Steeds minder in:

“dit is dé weg.”

En steeds meer in bewust aanwezig blijven.

Misschien is dit waar bewustwording werkelijk over gaat

Misschien is bewustwording uiteindelijk niet: leven zonder systemen, maar leren bewegen binnen systemen…zonder je innerlijke leiderschap kwijt te raken.

Zodat systemen je dienen en niet beheersen.

En misschien blijft dat wel een levenslange oefening.

Een van de grootste misverstanden binnen persoonlijke ontwikkeling en spiritualiteit is misschien wel het idee dat het ego uiteindelijk volledig oplost.

Alsof er een eindpunt bestaat waarop je:

• volledig geheeld
• volledig vrij
• volledig verlicht
• of volledig zonder ego bent

Ik geloof daar niet in.

Sterker nog: ik denk dat juist dát weer een nieuwe vorm van identificatie kan worden.

Het ego is niet het probleem

Veel mensen benaderen het ego alsof het iets slechts is. Alsof het vernietigd moet worden. Maar zonder ego kun je niet functioneren.

• Je ego helpt je oriënteren in de wereld
• Het helpt je keuzes maken
• Grenzen aangeven
• Een identiteit vormen
• Veiligheid ervaren 

Het probleem ontstaat pas wanneer je volledig samenvalt met het ego. Wanneer je vergeet dat het slechts een tijdelijke structuur is waarmee je jezelf en de wereld ervaart. En precies daar ontstaat identificatie.

Het ego vernieuwt zichzelf voortdurend

Wat ik in de praktijk steeds weer zie, is dat het ego niet zomaar verdwijnt. Het vernieuwt zichzelf. Dus zodra je een oude identificatie doorziet, ontstaat vaak subtiel een nieuwe.

• De spirituele identiteit
• De bewuste identiteit
• De healer-identiteit
• De helper-identiteit
• De identiteit van degene die “het begrijpt”

En juist dát maakt bewustzijn zo’n cyclisch proces.

Ontwaken binnen ontwaken binnen ontwaken. Want iedere nieuwe laag van bewustzijn brengt ook weer nieuwe blinde vlekken met zich mee.

Nieuwe subtiliteiten van controle. Nieuwe manieren waarop het ego zichzelf probeert veilig te stellen.

Waarom woorden vaak niet genoeg zijn

Binnen persoonlijke ontwikkeling zie je vaak dat taal heel leidend wordt gemaakt.

• Denk positiever
• Gebruik affirmaties
• Verander je woorden

En begrijp me niet verkeerd: woorden hebben absoluut invloed. Maar woorden veranderen niet automatisch het onderliggende patroon.

Want iemand kan met perfecte spirituele of positieve taal spreken…terwijl het lichaam nog steeds spanning, controle of onveiligheid uitzendt. Dat zie ik regelmatig terug in sessies.

Mensen zeggen: “Ik voel volledig vertrouwen.” Terwijl hun systeem iets totaal anders laat zien. Niet omdat ze liegen. Maar omdat er vaak een verschil bestaat tussen wat we bewust denken…en wat er onbewust nog actief is.

Het lichaam verraadt vaak meer dan woorden

Je kunt gedrag corrigeren. Je kunt woorden aanpassen. Je kunt leren hoe je “bewust” spreekt. Maar lichaamstaal liegt zelden.

• Het tempo van spreken
• De ademhaling
• De spanning in het gezicht
• De verdedigingsdrang
• De behoefte om jezelf uit te leggen

Dat vertelt vaak veel meer over iemands innerlijke staat dan de woorden zelf. Een mens die werkelijk ontspannen zichzelf is, heeft meestal weinig behoefte zichzelf voortdurend te verdedigen. Niet omdat die persoon perfect is, maar omdat er minder identificatie actief is.

Trauma of traumarespons?

Ook binnen trauma- en ontwikkelingswerk zie ik iets interessants gebeuren. Soms blijft de aandacht te veel hangen op het analyseren van het verhaal.

• Wat is er gebeurd?
• Wie heeft wat gedaan?
• Welke wond zit daaronder? 

En natuurlijk kan dat waardevol zijn. Maar wanneer iemand eindeloos blijft graven in hetzelfde verhaal zonder dat de onderliggende respons verandert, blijft het systeem vaak gevangen in dezelfde lus.

Dan wordt niet alleen het trauma herhaald…maar ook de identiteit eromheen. Het ego kan namelijk ongemerkt betekenis, aandacht en bestaansrecht gaan halen uit het probleem zelf.

Dus hoewel iemand zegt: “Ik wil hiervan af”, kan het systeem tegelijkertijd gehecht raken aan:

• de aandacht
• de herkenning
• de identiteit
• of de veiligheid die het probleem oplevert

De echte verschuiving: van identificatie naar bewustzijn

Voor mij gaat heling daarom niet over het vernietigen van het ego. Het gaat over het steeds opnieuw bewust worden van waar identificatie ontstaat.

Waar je jezelf verliest in:

• rollen
• maskers
• verhalen
• overtuigingen
• of overlevingsmechanismen

En dat vraagt iets wezenlijks:

• eigenaarschap

Niet: “mijn trauma bepaalt wie ik ben.” Maar: “ik neem verantwoordelijkheid voor hoe ik vandaag met mijn systeem omga.”

Dat betekent niet dat je verleden er niet toe doet, of dat pijn niet echt is, maar wel dat bewustzijn ontstaat zodra je bereid bent eerlijk te kijken naar:

• waar je jezelf nog beschermt
• waar je jezelf nog verdedigt
• en waar het ego zichzelf nog steeds probeert veilig te stellen 

Je bent niet je rol

Veel mensen spelen onbewust verschillende rollen afhankelijk van de situatie. Op werk ben je iemand anders dan thuis. Bij vrienden anders dan in relaties. In groepen anders dan alleen.

Geen bewuste manipulatie of slechte intentie, maar subtiele aanpassing. En hoe meer rollen je overeind probeert te houden, hoe zwaarder het leven vaak voelt.

Want ergens blijft de vraag actief: “Wie moet ik hier zijn?”

Werkelijke vrijheid ontstaat niet wanneer alle rollen verdwijnen, maar wanneer je ware zelf steeds meer door die rollen heen zichtbaar mag blijven. Zonder voortdurende spanning. Zonder jezelf steeds opnieuw te hoeven bewijzen.

Bewustzijn stopt nooit

Misschien is dat uiteindelijk de kern van alles. Bewustzijn is geen eindpunt.

Het is een voortdurend proces van:

• zien
• doorzien
• loslaten
• integreren
• en opnieuw leren kijken

Dus nee: het ego sterft niet. het kan wel steeds transparanter worden. Minder zwaar. Minder verdedigend. Minder complex.

En misschien is dát wel echte innerlijke vrijheid.

Over het mechanisme achter positioneren, oordelen en werkelijke vrijheid

Er zit iets ongemakkelijks in het denken in wij en zij.

• Wij die wakker zijn
• Zij die nog slapen
• En dan nog een ‘zij’: machthebbers die onze vrijheid afpakken

Het klinkt logisch. Het voelt kloppend. En toch wringt er iets.

Wie is die ‘zij’ eigenlijk?

En belangrijker: wat gebeurt er op het moment dat dat onderscheid gemaakt wordt?

Dat onderscheid doet iets: 

• Het geeft richting aan hoe er gekeken wordt
• Het geeft houvast
• En ongemerkt ook positie

Zodra er een ‘zij’ is, ontstaat er automatisch een ‘ik’ dat daar tegenover staat. Vanaf dat moment verandert waarnemen. Er wordt niet meer gekeken om te zien wat er is, maar om te bevestigen waar iemand staat.

Vrijheid wordt vaak buiten onszelf geplaatst

In systemen. In ontwikkelingen. In wat er mogelijk nog komt. Alsof iets externs bepaalt hoeveel ruimte er is.

Maar wat als dat niet de kern is? Wat als nieuwe vormen van controle vooral zichtbaar maken wat al lang aanwezig is?

Het leven zit al vol structuren

Patronen die normaal zijn geworden. Manieren van denken die niet meer bevraagd worden. Keuzes die persoonlijk voelen, maar dat niet per se zijn.

Zolang het geen frictie geeft, wordt het niet ervaren als beperking. Het is simpelweg hoe het is.

En dan verschijnt er iets nieuws

Iets zichtbaars. Iets externs. En ineens voelt het als bedreiging van vrijheid.

Niet per se omdat het meer controle is, maar omdat het expliciet maakt wat eerder impliciet bleef.

Wat volgt is vaak verzet:

• Positionering
• Wij die het zien
• Zij die het niet zien
• Of wij tegen hen

Maar die beweging zelf zet alweer iets vast.

Op het moment dat er tegenover iets wordt gestaan, gebeurt er iets subtiels:

Datgene waar je tegen bent, wordt nodig om de eigen positie te voelen. Gelijk. Bewustzijn. Identiteit. Vanaf daar maakt de inhoud minder uit. Het mechanisme draait op volle kracht.

Daarom is het zo hardnekkig. Het gaat niet alleen over wat waar is. Het gaat over hoe snel een positie wordt ingenomen om houvast te creëren.

De relevante vraag verschuift

• Niet: wie heeft gelijk?
• Niet: wat komt er op ons af?

Maar: waar wordt positie ingenomen zonder dat het wordt opgemerkt?

Zolang dat onzichtbaar blijft, maakt het weinig uit welk verhaal gevolgd wordt.

Mainstream. Alternatief. Spiritueel. Kritisch. Het zijn verschillende vormen waarin hetzelfde mechanisme actief blijft.

Vrijheid verschuift

Vrijheid verschuift daarmee van iets externs naar iets direct waarneembaars.

Het moment waarop zichtbaar wordt:

• hier ontstaat een ‘wij en zij’
• hier wordt positie ingenomen
• hier kleurt het beeld

Niet om dat te stoppen, maar om het te zien terwijl het gebeurt.

Daar verandert iets.

Niet groot, wel wezenlijk.

Over zien, vastzetten en de illusie van bewustzijn

Tijdens mijn vakantie op Zakynthos gebeurde er iets wat ik niet had gepland. In een paar dagen tijd kwam ik volledig los van de School. Iets wat me eerder nauwelijks lukte. Juist daardoor werd het stil genoeg om scherper te zien.

In het contact met locals en met mijn familie werd iets heel eenvoudigs zichtbaar: dit werk heeft niets te maken met hoe mooi we erover kunnen spreken. Het bestaat alleen als het terug te zien is in het alledaagse. In hoe iemand kijkt. In hoe snel er betekenis wordt gegeven. In hoe ongemerkt alles weer vastgezet wordt.

Op een ochtend werd ik wakker met een heldere gedachte:

Ontwaken kan een nieuw slapen worden.

Niet omdat er niets verandert, maar omdat vaak alleen de inhoud verschuift terwijl de structuur daaronder intact blijft.

Soms zijn “slapende” mensen makkelijker

Misschien niet aardig om te zeggen, maar soms vind ik slapende mensen makkelijker dan ontwaakten. Gechargeerd, maar niet willekeurig.

Mensen die nog volledig in hun oude verhaal zitten, zijn vaak minder bezig met het verdedigen van een identiteit rondom bewustzijn. Ze leven hun leven, volgen wat ze kennen, en ja, daarin zit veel conditionering. Maar het is zichtbaar. Tastbaar.

Wat ik de afgelopen tien jaar veel ben tegengekomen, is dat mensen een vrij herkenbaar pad lopen.

Eerst een leven dat grotendeels gevormd is door wat ze hebben meegekregen. Of juist een leven dat ontstaat vanuit verzet tegen die achtergrond. Maar nog steeds gebaseerd op patronen en verhalen.

Hard werken. Rollen vervullen. Relaties onderhouden. Alles draaiende houden.

Tot ergens iets vastloopt. Burn-out, leegte, fysieke klachten, een gevoel dat het niet klopt, ondanks dat alles er ogenschijnlijk goed uitziet.

Daar begint de zoektocht.

Het pad van bewustwording

Mensen gaan naar binnen. Werken met hun verleden, hun lichaam, hun patronen. Ontwikkelen bewustzijn. Leren voelen. Nemen verantwoordelijkheid.

Ze stappen uit slachtofferschap en bouwen iets nieuws op. Iets wat dichter bij henzelf voelt.

Dat is een wezenlijke beweging.

Ik heb met veel mensen gewerkt die daarin enorme stappen hebben gezet. Die doorzien wat er in het maatschappelijke narratief speelt. Die loskomen van oude structuren.

Maar daar ontstaat vaak iets nieuws.

De nieuwe polariteit

Waar eerst onbewust gevolgd werd, ontstaat nu verzet. En dat verzet vormt al snel een nieuwe identiteit.

• Wij die wakker zijn

• Zij die nog slapen

De labels verschillen, maar de structuur is hetzelfde. Wat ik vaak zie, is dat hier een blinde vlek zit.

Want in die beweging wordt de ander onbewust afgewezen om de eigen positie te versterken. Niet per se uit slechte intentie, maar omdat het mechanisme nog steeds actief is.

Het oordeel is er nog, maar nu in een andere vorm.

Het idealisme dat vastzet

Dit zie ik ook terug in keuzes die op zichzelf heel bewust en integer kunnen zijn.

Veganistisch leven. Zelfvoorzienend willen zijn. Bepaalde overtuigingen over gezondheid, opvoeding, spiritualiteit.

Op een gegeven moment sluipt er iets in: de overtuiging dat jouw keuze niet alleen passend is voor jou, maar de enige juiste weg is.

Dan ontstaat er een subtiele verschuiving. Je wordt missionaris van je eigen perspectief. Je gaat overtuigen. En als dat niet werkt, ontstaat er afwijzing. Of je gaat harder duwen of je trekt je terug en veroordeelt.

In beide gevallen zit er hechting.

Wanneer bewustzijn een beschermingsmechanisme wordt

Wat ik de laatste jaren steeds vaker zie, is dat mensen die dit pad bewandelen zelf coach, trainer of begeleider worden.

Op zichzelf logisch. Je hebt iets doorleefd en wilt dat doorgeven. Maar daar zit een subtiel risico.

De vaardigheden die je ontwikkelt, kunnen ook gebruikt worden om jezelf te beschermen. Ik zie het in hoe mensen reageren op feedback of spiegels. In plaats van te ontvangen, verschuift iemand naar de coachstoel. Er wordt teruggespiegeld. Teruggevraagd.

• “Misschien projecteer jij wel.”

• “Wat wordt er in jou geraakt?”

• “Klopt het wel wat je zegt?”

Op papier klopt het. De vragen zijn valide. Maar de beweging eronder is vaak ontwijkend.

Niet openen, maar ombuigen. Niet onderzoeken, maar neutraliseren. Zo ontstaat er een verfijnde vorm van controle. De ander wordt geanalyseerd in plaats van dat er zelf gekeken wordt.

En dan gebeurt er iets wezenlijks: alles wat van buiten komt kan weggezet worden als projectie en alles wat van binnen komt voelt als waarheid.

Daar sluit het systeem zich.

De tweede laag van het spel

Wat ik ook vaak heb gezien in mijn werk, is dat mensen tot een bepaald punt enorm open en lerend zijn. Totdat ze opnieuw iets opbouwen.

Een spirituele identiteit. Een nieuw verhaal over wie ze zijn en hoe het zit. En op een gegeven moment komt daar opnieuw frictie. Omdat ook dat verhaal niet vrij is.

Dat is vaak het moeilijkste moment. Want iemand heeft al een keer losgelaten. Heeft al een grote stap gezet. En wordt dan geconfronteerd met het feit dat ook dit weer iets is waar hij zich aan vastzet.

Het ego wordt daar vaak hardnekkiger. De identificatie subtieler, maar sterker verdedigd.

Waar het schuurt

Hier liep ik in mijn werk regelmatig tegenaan. Dat spiegels niet meer werden ontvangen.

Dat confrontatie werd omgebogen. Dat er projectie ontstond.

•  “Ik ben er al.”

• “Dit is mijn waarheid.”

• “Wie ben jij om daaraan te komen?”

Niet omdat iemand niet wil groeien, maar omdat er opnieuw iets geraakt wordt wat niet losgelaten wil worden. En precies daar wordt het interessant.

Oordelen als ingang

Een van de meest directe ingangen om dit zichtbaar te maken, is oordelen. Niet omdat oordelen het probleem is, maar omdat het laat zien waar iemand zich aan vastzet.

Een oordeel is in de basis een functioneel instrument. Het helpt om te onderscheiden, te duiden, richting te geven.

Zonder oordeel is er geen beweging mogelijk binnen de menselijke ervaring. Maar zodra een oordeel geladen raakt, verandert het van functie.

Waar het kantelt

Een oordeel kan iets zijn wat komt en weer gaat. Iets wat helpt en daarna weer losgelaten wordt. Maar het kan ook iets worden wat vastklikt. Dan ontstaat er een vooroordeel.

Een beeld dat al klaar ligt voordat er echt gekeken wordt. En een stap verder ontstaat veroordeling.

Daar wordt het oordeel gebruikt om jezelf te bevestigen door iets anders af te wijzen. Het lijkt afstand, maar het creëert juist binding.

Wat je afwijst, heb je nodig.

De subtiele valkuil van bewustwording

Een veelgemaakte fout is het idee dat je niet meer mag oordelen. Maar dat is zelf een oordeel. En vaak een rigide.

Wat volgt is geen openheid, maar controle. Geen helderheid, maar onderdrukking.

Hetzelfde mechanisme, alleen verfijnder.

De werkelijke vraag

Het gaat niet om de vraag of je oordeelt.

De vraag is: wordt het oordeel door jou gebruikt, of gebruikt het oordeel jou?

Zolang een oordeel beweeglijk blijft, blijft er ruimte. Dan kan waarneming zich aanpassen. Dan is er correctie mogelijk.

Maar zodra het oordeel vastklikt, verandert het. Dan wordt het onderdeel van wie je denkt te zijn. Dan ga je kijken om te bevestigen in plaats van te zien.

Van inzicht naar leven

Wanneer die hechting wegvalt, verandert waarnemen zelf. Er komt minder ruis. Minder tussenruimte. Meer directheid.

Handelen wordt eenvoudiger. Niet omdat alles duidelijk is, maar omdat er niets meer verdedigd hoeft te worden.

Voor mij raakt dat de kern van wat ik bedoel met “Leiden. Vanuit d’Oorsprong.”

Niet iets worden, niet iets vasthouden, maar bewegen zonder dat er eerst een verhaal nodig is.

Tot slot

Ontwaken is geen garantie voor vrijheid. Zolang de neiging om iets vast te grijpen blijft bestaan, zal elk nieuw inzicht uiteindelijk dezelfde functie vervullen als het vorige.

De vraag is niet of iemand een perspectief heeft, maar of hij het nodig heeft om zich ergens aan vast te zetten.

De beweging die werkelijk iets verschuift is eenvoudiger en confronterender.

Het moment waarop je ziet dat je niets hoeft vast te grijpen om te kunnen kijken.

De belangrijkste vraag in persoonlijke ontwikkeling wordt bijna nooit gesteld:

Vanuit welke energie ontwikkel je jezelf?

Dat vertrekpunt bepaalt namelijk alles. Ontwikkel je vanuit het idee dat je nog niet goed genoeg bent? Of ontwikkel je vanuit het besef dat je al goed genoeg bent en dat je jezelf verder verfijnt onderweg?

Dat lijkt een klein verschil. In werkelijkheid bepaalt het of ontwikkeling een beweging wordt… of een eindeloze wachtruimte.

Het stille vertrekpunt: niet goed genoeg

Veel mensen vertrekken onbewust vanuit een tekort.

Het klinkt ongeveer zo:

• Als ik eerst deze opleiding heb gedaan, dan kan ik beginnen
• Als mijn website klaar is, dan kan ik mijn business starten
• Als ik nog wat meer kennis heb, dan ben ik er helemaal klaar voor

Er zit altijd een als-dan constructie in. Eerst nog dit én daarna begint het echte werk. Alleen komt dat moment nooit. Want zodra die opleiding afgerond is, verschijnt er weer een volgende stap. Nog een training. Nog een techniek. Nog een inzicht.

Voor je het weet ben je al jaren bezig met ontwikkelen, terwijl je nog niet echt begonnen bent met leven. Niet omdat je lui bent, maar omdat het vertrekpunt een tekort was. En een tekort wordt nooit opgelost door nog meer voorbereiding.

De illusie van het eindpunt

Het ego houdt van het idee dat er ergens een punt bestaat waarop alles klopt.

Een moment waarop je denkt:

Nu ben ik er klaar voor.

Alsof er een dag komt waarop alles helder is, waarop je volledig volleerd bent en waarop er geen twijfel meer is.

Dat punt bestaat niet. Want ontwikkeling werkt precies andersom. Hoe meer je leert, hoe meer je ziet wat er nog mogelijk is. Dus als je wacht tot je “klaar” bent, zul je altijd blijven wachten.

De plek waar echte ontwikkeling plaatsvindt

Ontwikkeling ontstaat niet in theorie, ontwikkeling ontstaat in de praktijk. Niet in het denken over het werk, maar in het doen van het werk. Daar ontdek je dingen die je nooit had kunnen bedenken.

Je ontdekt:

• wat echt werkt
• wat helemaal niet werkt
• waar je energie van krijgt
• waar je juist leegloopt
• welke mensen echt bij je passen

Dat leer je niet uit een boek, dat leer je alleen door het te doen.

De voetbalmetafoor

Kijk naar voetbal. Mijn zoon traint twee keer per week en speelt op zaterdag een wedstrijd. Daar zie je precies hoe ontwikkeling werkt.

Training en wedstrijd bestaan naast elkaar. Tijdens de training oefen je en tijdens de wedstrijd ervaar je de realiteit. De wedstrijd laat zien wat er onder druk gebeurt en de training helpt je dat weer te verfijnen. Het één kan niet zonder het ander.

Twee manieren om vast te lopen

Toch zie je bij mensen vaak één van twee uitersten. De eerste groep blijft hangen in training.

• Altijd nog een cursus
• Nog een opleiding
• Nog wat extra voorbereiding

De wedstrijd? Die voelt te spannend, dus blijft men trainen. Veilig oefenen en nooit echt spelen.

De tweede groep doet het tegenovergestelde. Die zegt: ik wil alleen maar spelen.

• Geen training
• Geen feedback
• Geen spiegel

Alleen maar actie. Maar zonder training blijf je dezelfde fouten herhalen.

De gezonde beweging

Echte ontwikkeling is geen keuze tussen theorie of praktijk. Het is een wisselwerking.

• Je beweegt en onderweg leer je
• Je leert en vervolgens beweeg je weer

Zoals in sport:

• training → wedstrijd → training → wedstrijd

Niet eerst tien jaar trainen en dan pas spelen. En ook niet alleen maar spelen zonder ooit te trainen.

Het verschil zit in de mindset

Het middel is nooit het probleem.

• Een opleiding is niet het probleem
• Een coach is niet het probleem
• Een training is niet het probleem

Het probleem zit altijd in het vertrekpunt.

Volg je een opleiding omdat je denkt dat je nog niet goed genoeg bent? Dan wordt die opleiding uitstel.

Volg je een opleiding terwijl je al onderweg bent? Dan wordt die opleiding verfijning.

Exact dezelfde training, totaal andere energie.

Begin nu. Verfijn onderweg.

De krachtigste houding is simpel:

• Ik ben al onderweg
• Ik beweeg al
• Ik leef al

En terwijl ik beweeg, leer ik:

• Ik zet opleidingen in
• Ik zet coaching in
• Ik zet training in

Niet om ooit te mogen beginnen, maar om onderweg steeds beter te worden in wat ik al aan het doen ben.

Niet als voorbereiding op het leven, maar als verfijning van het leven dat al bezig is.

De meeste discussies over AI lopen vast om één simpele reden. Mensen praten niet over hetzelfde onderwerp. 

Ze gebruiken hetzelfde woord AI, maar spreken vanuit totaal verschillende lagen van het gesprek. Daardoor ontstaan discussies waarin iedereen gelijk kan hebben en toch niemand elkaar werkelijk begrijpt.

Eén woord, meerdere gesprekken

Wanneer iemand over AI praat, kan dat minstens vier verschillende gesprekken zijn.

1. Macht en geopolitiek

Sommige mensen kijken vooral naar de machtsstructuur achter technologie.

• Wie bezit de systemen?
• Wie financiert ze?
• Welke belangen spelen er achter de schermen?

Dan gaat het gesprek over organisaties zoals OpenAI of Anthropic. Maar dat gesprek gaat eigenlijk niet over AI. Het gaat over macht.

2. Bescherming van een vakgebied

Voor schrijvers, copywriters en storytellers ligt de zorg ergens anders.

Hun vraag is: Wat gebeurt er met het ambacht van schrijven?

Wordt authenticiteit verdrongen wanneer mensen teksten laten genereren door systemen zoals ChatGPT?

Dat is een legitieme zorg. Maar dit gesprek gaat over kunst en vakmanschap.

3. Cognitie en hersenontwikkeling

Neurowetenschappers kijken weer vanuit een andere invalshoek.

Hun vragen zijn bijvoorbeeld:

• Wat gebeurt er met ons leervermogen?
• Worden mensen cognitief afhankelijk van AI-systemen?
• Welke invloed heeft het gebruik van AI op ons brein?

Ook dat is een relevant gesprek. Maar opnieuw: een ander perspectief.

De laag waar zelden over gesproken wordt

Er bestaat nog een vierde laag. De vraag is daar niet: Is AI goed of slecht?

De vraag is: Vanuit welk bewustzijn gebruik je het?

AI is een middel, geen autoriteit

In spirituele discussies hoor je soms twee uitersten. De ene kant zegt dat AI een vorm van hogere intelligentie vertegenwoordigt. De andere kant zegt dat AI mensen juist verder van hun ziel verwijdert.

Beide perspectieven zijn begrijpelijk, maar ze maken dezelfde denkfout. Ze maken van de tool een autoriteit.

AI is geen doel, AI is een middel.

De gebruiker bepaalt de uitkomst

Een tool is in essentie neutraal. De gebruiker bepaalt het effect.

• Dat geldt voor geloof
• Dat geldt voor methodieken
• Dat geldt voor technologie

En dus ook voor AI.

Voor de ene persoon kan AI:

• verdieping brengen
• reflectie versterken
• creativiteit ondersteunen

Voor een ander kan AI:

• denken vervangen
• afhankelijkheid creëren
• oppervlakkigheid vergroten

Niet omdat de technologie anders is, maar omdat het bewustzijn van de gebruiker anders is.

De vraag die bijna niemand stelt

Het gaat niet over goed of slecht voor de mens. De meest relevante vraag:  Vanuit welk vertrekpunt gebruik je het?

Kom je vanuit:

• innerlijke autoriteit
• reflectie
• creativiteit
• bewustzijn

Of kom je vanuit:

• conditionering
• angst
• snelle resultaten
• externe bevestiging

Dat vertrekpunt bepaalt het effect.

Hoe dit artikel werkelijk tot stand kwam

Om het gesprek transparant te houden: dit artikel is mede tot stand gekomen met behulp van AI. Maar niet op de manier die veel mensen zich voorstellen. Dit artikel is niet door AI bedacht.

Vanmorgen ontstond een innerlijk gesprek over AI en polarisatie. Dat gesprek bracht een eerste stroom aan gedachten op gang. Tijdens een wandeling met de hond en een fietstocht kwamen nieuwe inzichten naar boven.

Later ben ik gaan zitten en heb ik ongeveer twintig minuten lang mijn gedachten uitgesproken aan AI. Ongefilterd. Associatief. Alle kanten op. Dat is hoe mijn denkproces meestal werkt.

Pas daarna bewoog het gesprek naar het creëren van een artikel op basis van mijn input.

Ik gebruikte AI dus niet om ideeën te genereren, maar om structuur aan te brengen.

In dat proces functioneert AI als:

• een kladblok
• een spiegel
• een ordeningsinstrument

De bron van het artikel blijft mijn eigen gedachteproces. De technologie helpt alleen om dat proces zichtbaar en leesbaar te maken.

Spiegel of autoriteit

Daar zit een cruciaal verschil. Veel mensen gebruiken AI als autoriteit.

Ze vragen:

• wat moet ik doen?
• welke strategie werkt?
• hoe bouw ik een succesvol bedrijf?

Maar wanneer iets niet werkelijk uit jezelf komt, ontstaat er een probleem. Dan moet je het gaan volhouden. Dan wordt het werk. Geen expressie.

Van binnen naar buiten

De vragen die voor mij centraal staan zijn altijd dezelfde.

• Leef je van buiten naar binnen?
• Of van binnen naar buiten?
• Gebruik je de buitenwereld om richting te krijgen?
• Of gebruik je de buitenwereld als spiegel voor wat al in jou leeft?

Wanneer AI een autoriteit wordt, verschuift macht naar buiten. Wanneer AI een spiegel blijft, blijft de autoriteit binnen.

De toekomst van AI ligt niet in technologie

De toekomst van AI wordt niet bepaald door de systemen. Die wordt bepaald door de mens.

Als het collectieve bewustzijn vernauwt, zal AI oppervlakkigheid versterken. Als het bewustzijn verruimt, kan AI een krachtig instrument worden voor reflectie, creatie en bewustwording.

De technologie bepaalt dat niet. De gebruiker wel.

Een eerlijkere vraag aan onszelf

Misschien is de meest interessante vraag uiteindelijk niet: Wat doet AI met de mens?

Maar:  Wie ben jij wanneer je AI gebruikt? Vanuit welk bewustzijn stel jij je vragen?

Gebruik je systemen zoals ChatGPT vooral vanuit:

• nieuwsgierigheid
• reflectie
• innerlijke exploratie

Of meer vanuit:

• snelheid
• gemak
• externe bevestiging
• het verlangen naar snelle resultaten

Die vraag heeft geen eenvoudig antwoord. Niemand opereert honderd procent vanuit zijn ziel. En niemand opereert honderd procent vanuit zijn conditionering. Het is altijd een wisselwerking. Sommige keuzes komen voort uit bewustzijn. Andere keuzes komen voort uit patronen, opvoeding of angst. Soms is het zelfs moeilijk om dat verschil überhaupt te zien.

Intentie als kompas

Wat richting geeft, is intentie.

• De intentie om eerlijk te blijven kijken
• De intentie om jezelf te blijven onderzoeken
• De intentie om zo zuiver mogelijk te handelen

Het geeft je nog niet directe antwoord, maar geeft je wél richting.

Maak jezelf niet heiliger dan je bent

Er zit nog een valkuil in dit gesprek. De verleiding om te denken dat je er al bent. Dat jij wel volledig vanuit bewustzijn leeft. Dat jij wel volledig vanuit je ziel handelt.

Maar zolang je mens bent, blijft conditionering bestaan.

Iedereen heeft:

• blinde vlekken
• overtuigingen
• patronen
• delen die nog niet gezien zijn

Daar ontkomt niemand aan.

En vaak geldt een eenvoudige observatie:

Wie het hardst roept dat hij volledig bewust is, laat op die manier direct zijn grootste blinde vlek zien.

De vraag die overblijft

Misschien is dit uiteindelijk de enige vraag die echt relevant is. Niet voor de technologie, maar voor jezelf.

Wie ben jij wanneer je een tool gebruikt zoals AI? Vanuit welke intentie stel jij je vragen?

Wanneer een woord iets op zijn plek laat vallen

Een paar dagen geleden deelde ik een post over perennialistisch denken. Een term die ik zelf pas kort daarvoor had ontdekt, maar die meteen iets beschreef wat ik eigenlijk al mijn hele leven intuïtief voelde.

Tot mijn verrassing begon die post op Facebook al snel een eigen leven te leiden. Honderden likes, tal van reacties en veel mensen die hem deelden.

Wat me misschien nog wel het meest raakte, was hoeveel mensen zeiden:

“Dit beschrijft precies hoe ik ook naar de wereld kijk.”

Voor wie de post nog niet heeft gezien, HIER kun je hem teruglezen.

Maar het interessante gebeurde eigenlijk daarna. In de reacties zag je namelijk meteen hoe verschillend mensen het idee interpreteren. Sommigen dachten dat het ging over het bestaan van één God als hogere macht buiten de mens. Anderen dachten dat het zou betekenen dat alle religies uiteindelijk moeten samensmelten tot één wereldreligie. En precies daar begon mijn verdere mijmering.

Geen nieuwe religie

Perennialistisch denken gaat niet over het creëren van een nieuwe religie. En ook niet over het samenvoegen van alle religies tot één universeel systeem. Het gaat over het besef dat verschillende religies, filosofieën en tradities in hun eigen taal proberen te verwijzen naar een onderliggende werkelijkheid.

Dat betekent niet dat die verschillen moeten verdwijnen. Integendeel. Misschien is het juist de bedoeling dat die verschillen bestaan.

Vrij verbinden zonder je te identificeren

Wat me persoonlijk aanspreekt in deze manier van kijken, is dat het ruimte geeft om je vrij te verbinden met een traditie, een overtuiging of een religie. Niet door nieuwe overtuigingen te creëren en ook niet door oude overtuigingen af te keuren, maar door er bewustzijn op te brengen. Wanneer dat gebeurt, ontstaat er ruimte.

Een overtuiging wordt dan niet langer een absolute waarheid waar je aan vastzit, maar een perspectief waar je vrij mee kunt omgaan. Je kunt er dan bewust voor kiezen. Niet omdat het beter is dan iets anders, maar omdat het op dat moment bij je past.

Voorkeur zonder strijd

Dat verschil is belangrijk. Je kunt ergens voor kiezen omdat je hart er sneller van gaat kloppen. Omdat je voelt dat dit jouw weg is. Maar zodra je zegt dat jouw keuze beter is dan die van een ander, ontstaat er opnieuw hechting. Dan wordt een voorkeur weer een identiteit.

Wat je ook vaak ziet, is dat mensen een nieuwe overtuiging kiezen uit verzet tegen een oude. Maar wanneer een keuze voortkomt uit strijd, blijft die strijd onbewust bestaan. Je hebt dan misschien iets losgelaten, maar je blijft er nog steeds door bepaald.

Een werkelijk vrije keuze ontstaat pas wanneer je iets kunt loslaten zonder dat je je ertegen hoeft af te zetten.

Wanneer je eenvoudig kunt zeggen: dit past nu bij mij.

De nieuwe wereld hoeft niet gebouwd te worden

Veel mensen spreken vandaag de dag over het bouwen van een nieuwe wereld. Maar misschien hoeft die nieuwe wereld helemaal niet gecreëerd te worden. Misschien is ze er al.

Op het moment dat je kiest om vanuit bewustzijn te handelen, bestaat die wereld al in jouw handelen. Het is een beetje alsof je in de spiegel kijkt en wacht tot je spiegelbeeld begint te lachen voordat jij zelf lacht. Dat zal nooit gebeuren. 😉

De beweging begint altijd bij jezelf.

Vrij bewegen in een wereld van verschillen

Misschien is dat uiteindelijk waar het perennialistisch denken over gaat. Niet over het opheffen van verschillen, niet over het creëren van één waarheid, maar over het vermogen om vrij te bewegen in een wereld vol verschillen.

• Tradities mogen bestaan
• Religies mogen blijven
• Overtuigingen mogen er zijn

Het enige wat misschien kan veranderen, is de manier waarop we ons eraan vastklampen. En misschien ontstaat er juist daar ruimte voor echte vrijheid.

Je ziet het al lang

Er is een punt in je ondernemerschap waarop je het minder helder lijkt te zien.

En toch: 

• Je herkent exact waar je concessies doet
• Je hoort jezelf praten en weet: dit is niet scherp
• Je voelt tijdens gesprekken: dit kost me energie die ik niet terugkrijg.

Maar je laat het toe. Niet omdat je het niet weet, maar omdat er iets anders meespeelt.

• De neiging om niemand uit te sluiten
• De angst dat het stilvalt als je te scherp wordt
• Het idee dat groei betekent dat je meer mensen moet binnenlaten

Dat is het kantelpunt. Niet in je strategie, maar in je richting.

De subtiele verschuiving die alles verandert

Ik heb daar zelf middenin gezeten, meerdere keren.

Steeds opnieuw die subtiele verschuiving: van werken met mensen die al weten dat ze vastlopen naar het proberen te bereiken van mensen die dat nog niet willen zien.

Elke keer leek het klein. Een beetje verbreden. Een beetje toegankelijker maken.

Maar wat er werkelijk gebeurde:

• Mijn werk werd zwaarder
• Mijn taal werd minder precies
• Mijn energie ging naar uitleggen in plaats van begeleiden

Het leek aan de buitenkant alsof het werkte. Meer reacties, meer herkenning en meer mensen die “interesse” hadden. Maar geen diepte en geen échte beweging.

Waar het werkelijk misgaat

Het verschil zit niet in hoeveel mensen je bereikt. Het gaat om wie je bereikt en in welke fase ze zitten.

• Fase 1 vraagt om bewustwording (onbewust onbekwaam)
• Fase 2 vraagt om transformatie (bewust onbekwaam)

Als je relaties probeert te bouwen met beide, trek je jezelf uit elkaar. Want bewustwording is trekken en in transformatie zit het échte werk. En trekken kost altijd meer energie dan het oplevert.

Wat er gebeurt als je volledig kiest

Op het moment dat je volledig kiest voor mensen in fase 2, gebeurt er iets wat contra-intuïtief voelt. Het wordt stiller. Minder reacties, minder mensen die “aanhaken” en minder zichtbare beweging. Voor even…

Want onder die stilte gebeurt iets anders:

• De mensen die wel reageren, begrijpen je direct
• Gesprekken beginnen niet meer bij uitleg, maar bij erkenning.

Geen overtuiging nodig.

De echte verschuiving zit niet buiten je

De grootste verschuiving zit niet in je marketing, maar zit in wat je intern toelaat.

Zolang jij nog ruimte houdt voor: “misschien kan ik ze toch meenemen”, blijf je half in fase 1 staan. En dat voel je…in je boodschap, in je aanbod, in je communicatie.

Selectie is geen verlies

Selectie wordt vaak gezien als verlies. Alsof je mensen buitensluit. Alsof je kansen laat liggen. Maar in werkelijkheid is selectie het enige wat je werk zuiver houdt.

Elke keer dat je iemand binnenlaat die er nog niet is, betaal je dat ergens anders: in tijd, in energie en in scherpte en uiteindelijk in resultaat.

Wat er verandert als je 100% kiest

Je stopt met uitleggen wat je doet. Je stopt met vertalen naar een lager startpunt. Je stopt met het verzachten van je boodschap. Simpelweg, omdat je niets meer hoeft te compenseren.

Je spreekt alleen nog mensen aan die het al zien. En dat verandert alles. Fase 2 dus, klaar voor de werkelijke transformatie en integratie.

De angst die blijft

De angst blijft voelbaar. De angst dat het stilvalt. De angst dat je mensen misloopt. De angst dat je te smal wordt.

Maar die angst is gebaseerd op een oud model: meer mensen = meer resultaat.

In jouw werk klopt dat niet. Daar is het: minder, maar precies goed = meer resultaat én minder energieverbruik.

De paradox

Op het moment dat je stopt met iedereen proberen te bereiken, word je zichtbaar voor de juiste mensen. Niet vanuit een harder scheeuwen, maar vanuit een minder vervormen.

Er is geen tussenweg

Of je probeert mensen mee te nemen of je werkt met mensen die al onderweg zijn. Alles daartussenin is waar het zwaar wordt. En dat is precies de plek waar je uit te stappen hebt.

Het bouwen aan een stevig fundament van de School voor Eigen Wijsheid is klaar. Dit schept ruimte.

Zo is Sander de Zwart druk bezig om zijn jarenlange Mannenwerk weer nieuw leven in te blazen.

En ik? Marketing is mijn grote liefde. Maar niet die van oude bewezen methodieken, maar van overgave, bezieling en missie.

D’Oorsprong, een nieuw merk geboren

Er ontstond volop ruimte voor het creëren van mijn persoonlijke merk onder de vlag van de school: d’Oorsprong. Voor marketing die werkt.

Sander bouwde mijn persoonlijke pagina. Nieuwsgierig? Bekijk hem HIER…

Gratis Marketingspreekuur iedere dinsdag om 13.00 uur

Vanaf a.s. dinsdag organiseer ik wekelijks een gratis marketingspreekuur.

Gewoon jij, je vraag en ik die even met je meedenk. Ik stel wat vragen,  leg hier en daar een vinger op iets en meestal valt er dan wel iets op z’n plek. Soms praktisch, soms een beetje confronterend en soms één zin waarvan je denkt: ja… dit wist ik eigenlijk al.

Meld je hier aan>>

Even kort sparren?

Geen zin in een groep? Snap ik. Dan pak je gewoon een kwartier.

Even samen kijken waar je staat en waar het vastloopt (of bijna vastloopt). Geen ingewikkeld gedoe. Gewoon helderheid.

Boek hier je 15 minuten Nico>>

Je blinde vlekken, patronen en dingen die niet kloppen binnen je bedrijf kraakhelder

Soms voel je: hier zit meer in maar het komt er niet uit. Dat is het moment waarop een Intuïtieve Business Marketing Scan interessant wordt. Ja, je krijgt een rapport. Maar niet zo’n rapport dat ergens onderin een la verdwijnt. Zo’n bekende: ja… klopt allemaal… en door…

Dit is anders

Ik kijk naar je merk, je marketing, je keuzes maar vooral naar wat je zelf nog niet ziet. En dat vertaal ik naar wat er echt speelt, waar je het laat liggen en wat er nodig is om door te groeien. Niet algemeen, niet uit een model. Gewoon op basis van waar jij nu staat.

Investering 500 euro ex BTW inclusief constructieve implementatie voor jouw groei en impact.

Bestel hier je scan>>

En dan?

Als je dit leest en denkt: hmm… hier zit wel iets in.

→ volg dat gewoon even. Dan zien we elkaar wel.

Nico