Blog

Even een hersenspinsel waar ik geen overhaaste conclusies aan wil verbinden. Maar blijkbaar leeft deze vraag wel in mij.

Komt dit voort vanuit pessimisme of pijn? Of vanuit een kritische observatie? En hoe objectief is die eigenlijk, als ik zelf ook onderdeel ben van alles waar ik naar kijk?

Ik ben er nog niet uit. 🤪

Wel weet ik dat het me bezighoudt. Ik zie ontwikkelingen door de tijd heen, bij mezelf en bij de klanten die ik begeleid. Daarnaast zie ik externe invloeden en golfbewegingen. Periodes waarin mensen ruimte voelen om hun leven anders in te richten, en periodes waarin ze zich weer steviger vastklampen aan wat ze kennen.

Een simpel voorbeeld: de Coronatijd.

En toen kwam Corona

Begin 2020 was ik al een paar jaar bezig met mijn coachingbusiness. Eind 2016 was ik begonnen. Vooral jaren van zaaien, veel marketing, naamsbekendheid krijgen en mezelf laten zien, overal waar ik maar kon.

En toen kwam Corona.

Waar veel bedrijven in zwaar weer terechtkwamen, vierde ik hoogtijdagen. De praktijk stroomde vol met 1:1-klanten. Wandelen in de natuur kon nog, dus daar gingen we. Groepssessies en mannencirkels deed ik online, en dat werd heel leuk. Ik kreeg aanmeldingen van heinde en verre, ook van mannen in het buitenland.

Aanvankelijk dacht ik dat dit de beloning was voor alles wat ik in de jaren daarvoor gezaaid had. En waarschijnlijk speelde dat ook mee. Ik was gewoonweg goed zichtbaar en vindbaar. Maar met de blik van nu zie ik mogelijk ook andere verschijnselen die invloed hadden.

Lockdowns. De wereld op slot. Structuren en dingen die altijd als gewoon werden gezien, waren opeens niet meer vanzelfsprekend. Voor een deel van de mensen viel veel afleiding weg. Anderen kregen juist meer op hun bord, met kinderen thuis, zorgen om hun inkomen of werk dat onder grote druk kwam te staan. Die tijd was voor iedereen anders.

Maar wat ik bij veel mensen zag: het externe fundament waar ze altijd op leunden, viel gedeeltelijk weg. Of schudde tenminste op zijn grondvesten. En daarmee werden ze geconfronteerd met hun eigen innerlijke fundament. Opeens zagen ze waar ze zich onbewust aan vasthielden.

Voor sommigen was de Coronatijd een opluchting. Eindelijk meer me-time en minder beheerst worden door maatschappelijke verwachtingen. Anderen vielen juist in een gat en waren zoekend.

Beiden kreeg ik in mijn praktijk. De persoon met al een stevig innerlijk fundament, die eindelijk ruimte voelde om iets te gaan bouwen waar hij al langer van droomde. En de zoeker, die zijn eigen fundament weer wilde verstevigen.

Het was een tijd waarin ik betrekkelijk weinig aan marketing hoefde te doen. Ze kwamen als vanzelf, uit verschillende hoeken.

Straks, als Corona voorbij is

Er was ook nog een derde type dat ik sprak. De mens die wakker werd en begon te beseffen hoe vast hij zat in het leven dat hij had opgebouwd. Juist door de chaos in de wereld kwam dat inzicht naar boven.

Bij die persoon werd van alles aangeraakt. Het lichaam dat weg wilde uit de situatie, zich gevangen voelde, verkrampte. Emoties die hoog opliepen. Boosheid en frustratie richting de overheid of de maatschappij. En ergens ook een verlangen in het hart naar een gelukkiger, meer vervuld leven.

Vervolgens kwam de mentale stem: Niet nu. Dit is niet het juiste moment om te veranderen. Nog even volhouden.

Ik zag hoe krachtig die stem kon zijn. Hoe iemand lichamelijke signalen, emoties en verlangens met een overtuigend verhaal kon overrulen. Vasthouden aan een keuze, terwijl er van alles in hem om beweging vroeg.

Het hoofd zocht zekerheid. En de redenering werd: Straks, als Corona voorbij is, begin ik.

Dan stelde ik de vraag: is dat werkelijk zo, of is dat het verhaal dat je jezelf vertelt?

Soms waren ze om. Soms waren ze zo overtuigd van hun verhaal dat ze dit nu nog steeds vertellen. Alleen is er inmiddels een andere reden waarom het nog niet het juiste moment is.

Natuurlijk kan wachten ook een verstandige keuze zijn. Geld, gezondheid, een gezin of andere verantwoordelijkheden kunnen werkelijk om aandacht vragen. Ik kan vanaf de buitenkant niet voor iemand bepalen hoeveel ruimte er is. Maar in een gesprek kun je vaak wel onderzoeken wat dat wachten dient, en of iemand zichzelf al jaren met hetzelfde verhaal op dezelfde plek houdt.

Tja… dat gebeurde dus ook. Veel mensen die toen wakker werden en vastberaden waren hun leven anders in te richten, verloren de spirit en motivatie toen alles weer een beetje ‘normaal’ werd.

Wat blijft er over als de nood verdwijnt?

Dat houdt me bezig. Hoe iemand iets zo helder kan zien en voelen, en vervolgens toch weer in het oude leven terechtkomt.

Een inzicht kan op dat moment heel echt zijn. Je voelt wat je wilt, ziet wat je anders wilt doen en bent vastberaden. Vervolgens komt het dagelijkse leven weer op gang. Werk, afspraken, verwachtingen, oude gewoontes. En voor je het weet is die helderheid ergens naar de achtergrond verdwenen.

Daar begint voor mij ook het werk van integratie. Wat doet dat inzicht met je dagelijkse keuzes? Hoe krijgt het een plek in je relaties, je werk en de manier waarop je je leven inricht?

Externe omstandigheden kunnen behoorlijk wat beweging veroorzaken. Wanneer ze bedreigend worden, ontstaat er nood om te veranderen. Zodra de bedreiging stopt, kan ook die nood verdwijnen.

En dan wordt zichtbaar hoeveel verbinding iemand heeft met zijn eigen verlangen. Met wat hem van binnenuit beweegt, ook wanneer de omgeving weer uitnodigt om gewoon verder te gaan zoals hij altijd deed.

Ook die motivatie kan wisselen. Je kunt moe worden, ontmoedigd raken of een tijdlang opgeslokt worden door wat het leven van je vraagt. Maar als je vooral op buiten gericht bent, bepalen die omstandigheden wel heel sterk of je in beweging komt.

En zo blijft een groot deel van de mensen misschien gewoonweg doorkabbelen. Na de Coronatijd mogelijk zelfs met een steviger verlangen naar zekerheid. Harder vasthoudend aan wat er is, in de hoop dat zo’n chaos nooit meer plaatsvindt.

Dat kan ik ergens ook begrijpen.

Als het elastiek terugschiet

Ik zie iets vergelijkbaars bij mensen die een jaar of tien geleden, net als ik, enorm actief een eigen business aan het bouwen waren. Jagend naar overvloed, vrijheid en succes.

Regelmatig zie ik mensen die het succes niet hebben kunnen vasthouden. Die in hun ondernemerschap toch niet de vrijheid vonden waarop ze hoopten. Die de overvloedmindset mogelijk lange tijd konden hooghouden, terwijl er ondertussen ook van alles gecompenseerd werd.

Op een gegeven moment schiet het elastiek terug naar de plek waar je eigenlijk altijd al stond. Luchtbellen doorgeprikt en luchtkastelen weer op aarde geland.

Ook daar moet ik voorzichtig zijn met mijn conclusies. Een business die minder goed loopt, zegt op zichzelf weinig over iemands bewustzijn. Omstandigheden veranderen. Mensen veranderen. Soms ontdekt iemand juist dat hij jarenlang een succesbeeld heeft nagejaagd dat helemaal niet bij hem past.

Ergens kan dat landen dus ook goed zijn.

Want in delen van de spiritualiteit en met name de overvloedmindsetscène wordt nogal eens een pot met goud aan het einde van de regenboog beloofd. Als je maar de juiste overtuigingen hebt, voldoende vertrouwt en je frequentie hooghoudt, zou de overvloed vanzelf moeten volgen.

En als het dan niet lukt, ga je mogelijk ook nog denken dat jij iets verkeerd doet.

Boerennuchterheid is geen overbodige luxe.

Tegelijk vraag ik me af wat alle decepties en valse beloftes met mensen hebben gedaan. Hoeveel mensen zijn daardoor ongemerkt weer meer in hun overlevingsmodus terechtgekomen dan hun lief is?

Een soort van: Die illusies en valse beloftes nooit meer. Dan maar een oké leven.

Ook dat kan een uiterste worden. Er zit nog een hele wereld van kansen en mogelijkheden tussen. Je kunt teleurgesteld raken in wat je ooit is voorgespiegeld en ondertussen nog steeds verlangens hebben die het waard zijn om serieus te nemen.

Ik ben er nog niet uit

Is de mensheid de afgelopen jaren in bewustzijn gedegradeerd?

Ik weet het niet. En het woord ‘gedegradeerd’ veronderstelt eigenlijk al dat we bewustzijn op een weegschaal kunnen zetten. Daar begint ook direct mijn eigen kritische noot. Want wat weegt die weegschaal dan eigenlijk? Kun je zeggen: mijn bewustzijn is heel groot, kijk maar hoe zwaar de weegschaal uitslaat?

Als ik met dat beeld speel, zou ik juist zeggen: hoe meer ruimte het bewustzijn krijgt, des te minder de weegschaal uitslaat. Die weegschaal weegt namelijk de ballast die je als mens nog meedraagt. Overtuigingen, patronen, ruis, alles waar je aan vasthoudt en wat je dagelijkse keuzes ongemerkt bepaalt. Hoe zwaarder die ballast, hoe minder ruimte er overblijft om bewust aanwezig te zijn in het leven dat je leidt.

En dan kan ook de overtuiging dat je bewustzijn heel groot is behoorlijk wat gewicht in de schaal leggen. 🤪

Wat ik wel zie, is hoe lastig het kan zijn om te blijven leven naar iets wat je hebt doorzien. Hoe snel oude zekerheden weer aantrekkelijk worden. En hoe teleurstelling ervoor kan zorgen dat iemand ook zijn eigen verlangens minder ruimte geeft.

Tegelijk zie ik mensen die door al die ervaringen juist eerlijker zijn geworden. Minder vatbaar voor grote beloften, duidelijker over wat bij hen past en bereid om verantwoordelijkheid te nemen voor hun keuzes. Dat hoort óók bij wat ik waarneem.

Mijn praktijk geeft me veel zicht op mensen, maar daarmee heb ik nog geen zicht op de hele mensheid. En mijn eigen ervaringen, verwachtingen en teleurstellingen kijken natuurlijk gewoon mee.

Dus let op: geen ultieme waarheid. Gestoeld op behoorlijk wat aannames. Pin me niet vast op mijn spinsels en gebruik ze slechts ter overdenking.

Blijkbaar leeft deze vraag in mij. En ik ben benieuwd wat jij door de jaren heen hebt gezien, bij jezelf en bij de mensen om je heen.

De 100ste nieuwsbrief op LinkedIn. Dat mag gevierd worden met een extra inspirerend artikel…

Waarom wil je zo graag weten hoe?

Hoe begin ik een bedrijf? Hoe zorg ik ervoor dat ik mijn baan kan opzeggen? Hoe kom ik aan klanten? Hoe ontwikkel ik een product? Hoe zet ik mezelf op de kaart? Hoe word ik zichtbaarder? Hoe maak ik content?

Hoe dan?

We stellen de hele dag hoe-vragen. En daar is op zichzelf natuurlijk helemaal niets mis mee. Als ik wil weten hoe ik iets technisch op mijn website moet aanpassen, hoe een bepaald apparaat werkt of hoe ik ergens moet komen, dan is ‘hoe?’ een uitstekende vraag.

Maar er is ook een ander soort hoe-vraag.

De hoe-vraag die ontstaat wanneer je iets wilt veranderen of creëren wat buiten je huidige werkelijkheid ligt. Je wilt voor jezelf beginnen, een bedrijf bouwen, meer klanten, ander werk, zichtbaarder worden, een boek schrijven, iets nieuws creëren of eindelijk eens serieus werk maken van iets waar je al jaren mee rondloopt.

En je weet niet hoe.

Als je je een beetje beweegt in de wereld van persoonlijke ontwikkeling, spiritualiteit of coaching, heb je waarschijnlijk weleens gehoord dat je de hoe-vraag niet moet stellen.

Het wat is aan jou. Het hoe is aan het universum.

Ik snap wat ermee bedoeld wordt. Er zit voor mij ook zeker iets in. Maar als iemand werkelijk vastzit in de hoe-vraag, vind ik het ook een beetje een dooddoener. Want dan weet je nog steeds niet waarom je hoofd die vraag zo nodig beantwoord wil hebben.

En volgens mij wordt daar te makkelijk overheen gestapt.

Vanuit wie stel je de vraag?

Want vanuit welk perspectief kijk je eigenlijk wanneer je vraagt: hoe moet ik dit doen? Wie ben jij op dat moment?

Wanneer jij jezelf voornamelijk ziet als de fysieke persoon die je nu bent, je identificeert met je huidige denken en je huidige werkelijkheid, dan is het heel logisch dat je probeert uit te rekenen hoe je van hier naar daar komt.

Je kijkt dan naar jezelf vanuit alles wat je tot nu toe over jezelf hebt geleerd. Je opvoeding, ervaringen, successen en mislukkingen, overtuigingen, angsten, automatismen en conclusies die je onderweg hebt getrokken. Daar zitten ongetwijfeld ook allerlei dingen tussen waarvan je niet eens weet dat ze je beïnvloeden. Blinde vlekken. Overtuigingen die je niet als overtuiging herkent, omdat ze voor jou gewoon de werkelijkheid zijn geworden.

• Ik ben niet commercieel;
• Ik ben niet iemand die graag zichtbaar is;
• Daar zit toch niemand op te wachten;
• Daar kun je geen geld mee verdienen;
• Ik moet eerst meer ervaring hebben;
• Ik kan mijn baan toch niet zomaar opzeggen.

En vervolgens vraag je vanuit precies dat referentiekader:

Hoe kan ik het dan wél voor elkaar krijgen?

Daar zit voor mij het probleem met veel hoe-vragen. En dat zit niet in het woord ‘hoe’, maar in degene die de vraag stelt.

Je probeert iets nieuws te bedenken met wat je al kent

Ons denken is geweldig. Ik ben ook helemaal niet van mening dat we minder zouden moeten denken of dat ons hoofd een soort vervelend obstakel is dat we moeten zien kwijt te raken.

Maar het denken werkt uitsluitend met informatie die beschikbaar is.

Met wat je kent. Met wat je eerder hebt meegemaakt. Met wat je hebt geleerd. Met de verbanden die je kunt leggen vanuit je huidige perspectief.

En juist daar probeer je vervolgens een werkelijkheid mee te bedenken die nog niet bestaat.

Je vraagt als het ware aan degene die je nu denkt te zijn om precies uit te rekenen hoe je moet uitkomen bij iets wat je nog nooit hebt gedaan.

Terwijl je niet weet wie je onderweg ontmoet. Welke mogelijkheden zich aandienen. Wat je over jezelf ontdekt. Welke keuze ineens heel logisch wordt nadat je de eerste hebt gemaakt. Welke deur opengaat die je vanaf hier überhaupt nog niet kunt zien.

En ondertussen wil je hoofd het liefst vooraf de hele route hebben.

Want dan weet je tenminste dat het veilig is.

Dat is ook waarom ik geloof dat onder behoorlijk wat hoe-vragen eigenlijk een verlangen naar zekerheid zit.

Vertel me eerst maar hoe het gaat lukken. Dan durf ik misschien te bewegen.

Misschien weet je nog niet eens wat je wilt

Er speelt nog iets. Veel mensen zijn enorm druk met het hoe, terwijl het wat eigenlijk nog helemaal niet helder is.

• Hoe krijg ik meer klanten? Voor wat precies?
• Hoe word ik zichtbaarder? Waarmee wil je zichtbaar worden?
• Hoe bouw ik een succesvol bedrijf? Wat wil je eigenlijk bouwen en waarom?
• Hoe kan ik meer geld verdienen? Waarom wil je meer geld?
• Hoe kan ik mensen helpen? Waarmee dan? En waarom juist daarmee?

Dat klinkt misschien simpel, maar volgens mij wordt hier ontzettend vaak overheen gewalst. We willen een strategie voordat we helder hebben wat we eigenlijk aan het creëren zijn. En nog belangrijker: waarom.

Waarom wil je ondernemer zijn? Waarom wil je mensen begeleiden? Waarom raakt juist dit onderwerp jou? Waarom wil je dit product maken? Waarom wil je dat bedrijf bouwen? Waar komt die drive vandaan?

En dan heb ik het niet over zo’n mooi geformuleerde ‘why’ die je vervolgens op je website zet. Ik bedoel dat je zelf gaat begrijpen waar je drive vandaan komt.

Waarom wil je dit? Waarom houdt juist dit onderwerp je bezig? Waarom wil je hier iets mee in de wereld zetten?

Daar zit je kompas. En hoe beter je dat kompas leert kennen, hoe duidelijker ook wordt wat je eigenlijk te creëren hebt.

Eerst terug naar jezelf

Daarom geloof ik dat er vóór de hoe-vraag vaak iets anders nodig is. Een verschuiving. Wij noemen dat binnen onze school terug naar je oorsprong. Terug naar jezelf. Thuiskomen bij jezelf.

En daar bedoel ik niet mee dat je eerst tien jaar op een berg moet gaan mediteren om ergens je ware zelf tegen te komen.

Sterker nog, het idee dat je door je opvoeding en conditionering volledig iemand anders bent geworden en dat we vervolgens laag voor laag alles moeten afpellen totdat er eindelijk ergens onderaan een authentieke versie van jou tevoorschijn komt, kan je ongemerkt kleiner maken dan je vandaag werkelijk al bent.

Alsof jij al die jaren helemaal weg bent geweest.

Dat geloof ik niet.

Natuurlijk zijn we geconditioneerd. Natuurlijk passen we ons aan. Natuurlijk ontwikkelen we beschermingsmechanismen en leren we gedrag aan waarmee we proberen ergens bij te horen, liefde te krijgen, afwijzing te voorkomen of controle te houden.

Maar er is ook altijd iets van jou blijven leven.

Je kent jezelf namelijk ook in ontspanning.

Je kent jezelf wanneer je plezier hebt. Wanneer je hard moet lachen. Wanneer je met iets bezig bent waarin je volledig opgaat. Wanneer je speelt. Wanneer je even niet bezig bent met hoe je overkomt. Wanneer je iets zegt zonder het eerst drie keer in je hoofd te redigeren.

Die ongeremde jij. De ongecompliceerde jij. Die ongecompliceerde jij, die even niet zo druk bezig is met zichzelf en gewoon leeft.

En gek genoeg weten we vanuit die staat vaak veel beter wat we willen.

Zielsmissie

Je zou dat kunnen verbinden aan zoiets als je zielsmissie.

Alleen is zelfs dat woord inmiddels zo groot gemaakt dat mensen vervolgens dáár weer een hoe-vraag van maken.

Hoe ontdek ik mijn zielsmissie?

En voor je het weet heb je weer een nieuw project van jezelf gemaakt.

Alsof er ergens één grote kosmische opdracht op je ligt te wachten die je eerst moet ontcijferen voordat je eindelijk met je leven kunt beginnen.

Volgens mij is het veel subtieler.

Je zielsmissie zit misschien wel veel dichter bij wie je altijd al bent geweest dan bij iets wat je nog moet ontdekken.

In waar je blij van wordt. Waar je nieuwsgierig naar bent. Waar je niet over uitgepraat raakt. Wat je raakt. Waar je boos van wordt. Waar je hart sneller van gaat kloppen. Wat je vanzelf doet als niemand kijkt. Waar je humor zit. Je speelsheid. Je plezier. Je creativiteit. Je vrije beweging.

Daar zitten volgens mij ontzettend veel aanwijzingen.

We zoeken vaak naar wie we werkelijk zijn door te kijken naar onze trauma’s, blokkades en alles wat nog geheeld zou moeten worden. Terwijl je ook eens kunt kijken naar waar je blij van wordt, wat je vanzelf doet en wanneer je merkt dat je helemaal jezelf bent.

En misschien vergeten we dat laatste wel veel te vaak.

Dus dan hoef je nooit meer te vragen hoe?

Natuurlijk wel.

Ik vind het veel te makkelijk om te zeggen dat je alleen maar hoeft af te stemmen, je intentie het universum in moet slingeren en vervolgens rustig kunt wachten tot de route zich vanzelf ontvouwt.

Zo werkt het ook niet.

Als je een bedrijf begint, zul je dingen over ondernemen moeten leren. Als je een website wilt bouwen, moet je weten hoe je dat doet. Als je mensen wilt bereiken, zul je moeten communiceren. Als je een product verkoopt, hebben mensen te weten dat het bestaat.

• Soms moet je gewoon iets uitzoeken;
• Soms heb je iemand nodig die ergens meer verstand van heeft dan jij;\
• Soms moet je een plan maken;
• Soms moet je gewoon je handen uit je mouwen steken.

Het verschil zit voor mij vooral in wanneer je de hoe-vraag stelt.

Als je niet helder hebt waarom je beweegt, wat je werkelijk wilt en van waaruit je iets probeert te creëren, kan de hoe-vraag een eindeloze zoektocht worden naar een strategie die je zekerheid moet geven.

Maar wanneer het wat en het waarom veel helderder zijn, verandert diezelfde hoe-vraag.

Dan wordt hij praktisch.

Niet meer:

Hoe moet ik in godsnaam een succesvol bedrijf bouwen?

Maar:

Dit is wat ik wil bouwen. Hoe kan ik dit gedeelte het beste vormgeven?

Niet:

Hoe zorg ik ervoor dat mensen mij eindelijk zien?

Maar:

Dit is wat ik te vertellen heb. Welke vorm past daarbij?

Niet:

Hoe kom ik aan klanten?

Maar:

Ik weet voor wie ik er wil zijn en waarmee ik ze wil helpen. Hoe zorg ik dat die mensen mij kunnen vinden?

Nog steeds hoe-vragen. Maar wel vanuit een totaal andere plek.

Misschien stel je de hoe-vraag gewoon te vroeg

Dus wanneer je merkt dat je hoofd weer overuren draait op hoe dan?, zou ik die vraag niet verbieden.

Ik zou hem alleen even niet beantwoorden.

Misschien is er eerst iets anders te onderzoeken.

• Wat wil ik nou eigenlijk?
• Waarom wil ik dit?
• Waar komt deze beweging vandaan?
• Is dit werkelijk van mij?
• Waar word ik blij van?
• Wat zou ik kiezen als ik even niet hoefde te weten of het haalbaar is?
• Wat weet ik eigenlijk allang, maar durf ik nog niet helemaal serieus te nemen?

En misschien komt daarna de hoe-vraag vanzelf weer terug. Prima. Want uiteindelijk moet iets wat van binnen leeft ook gewoon handen en voeten krijgen. Alleen hoeft het denken niet te bepalen wat er geleefd wil worden. Het mag helpen om er vorm aan te geven.

Volgens mij zijn we als mens niet zo heel goed in onszelf juist inschatten. We kunnen onszelf groter maken dan we zijn. En we kunnen onszelf kleiner maken dan we zijn. Zelfoverschatting en zelfonderschatting.

En waarschijnlijk hebben we allemaal wel iets van beide. Op het ene gebied kun je behoorlijk overtuigd zijn van jezelf, terwijl je jezelf ergens anders volledig tekortdoet. Toch zie ik wel twee duidelijke ‘teams’.

Het eerste team zegt dingen als: ‘Ik heb al zoveel gedaan. Ik ben er wel zo’n beetje.’

In mijn beleving is dat misschien wel een van de meest domme dingen die je kunt zeggen. Er zit ook iets arrogants in. Alsof je er bent. Alsof je jezelf inmiddels volledig doorhebt en er niet ergens nog een blinde vlek zit waar je werkelijk geen flauw benul van hebt.

Aan de andere kant heb je mensen die zichzelf juist structureel onderschatten. Die veel meer kunnen dan ze denken, maar zichzelf terughouden omdat ze geen bewijs hebben dat ze iets kunnen, bang zijn om op hun bek te gaan of simpelweg zijn gaan geloven dat iets niet voor hen is weggelegd.

Twee totaal verschillende bewegingen. Niet om hier trouwens een lekker partijtje polariteit van te maken. Ik denk niet eens dat je volledig bij het ene of het andere team hoort. Maar het contrast maakt wel iets zichtbaar.

Dus… tot welk ‘team’ behoor jij?

Team zelfoverschatting

Mensen die zichzelf overschatten zijn lang niet altijd mensen die weinig weten. Vaak juist niet. Sommigen weten ontzettend veel. Dat kan over hele aardse zaken gaan, maar net zo goed over psychologie, spiritualiteit, bewustzijn, religie, trauma, blokkades, energie- en lichaamswerk. Noem maar op.

Enorm kundig soms. Mentaal en cognitief ook hartstikke begaafd. En kennis wekt autoriteit. Als iemand veel weet, snel verbanden kan leggen, goed uit zijn woorden komt en ingewikkelde materie ook nog eens begrijpelijk kan maken, zijn we al snel geneigd te denken: die zal wel weten waar hij het over heeft. En dat is misschien ook zo.

Alleen is iets begrijpen nog iets anders dan het leven. Je kunt ontzettend veel weten over trauma en zelf nog volledig vanuit een oude wond reageren zodra iemand je raakt. Je kunt alles weten over projectie en totaal niet doorhebben dat je zelf aan het projecteren bent. Je kunt prachtige verhalen houden over ego, bewustzijn, liefde, non-dualiteit en weet ik wat allemaal, en ondertussen behoorlijk uit je plaat gaan wanneer iemand je tegenspreekt.

En dan kun je dus nog zoveel weten. Zodra je zelf geraakt wordt, blijkt pas hoeveel daarvan ook werkelijk door je heen gezakt is.

Daarom hecht ik zelf ook zoveel waarde aan belichaming. Niet alleen iets begrijpen, maar wat gebeurt er wanneer het leven eraan trekt? Wanneer je moe bent, iemand precies op die ene knop drukt, iets mislukt, je afgewezen wordt, iemand kritiek op je heeft of je gewoon niet krijgt wat je wilt.

Dan heb je ineens een heel andere situatie dan wanneer je op een meditatiekussen zit, in een coachingsessie bent of in alle rust kunt vertellen hoe bewust je inmiddels bent.

Het mentale kan je enorm helpen om jezelf te begrijpen. Ik ben absoluut niet tegen kennis of analyse. Integendeel. Maar het denken kan ook een fantastisch scherm worden om achter te verdwijnen. Dan weet je precies wat er met je gebeurt, kunt het keurig verklaren, misschien zelfs vertellen uit welke fase van je jeugd het afkomstig is en welk mechanisme erachter zit… en ondertussen doe je het nog steeds.

Dan weet je dus vooral heel veel over jezelf. Dat is iets anders dan het ook werkelijk leven.

Verlicht

Ik zie ook mensen zeggen dat ze verlicht zijn. In 5D leven. Vanuit een hoge vibratie leven. Hun ego voorbij zijn. En soms voel ik dan: nou… volgens mij is daar nog wel een weg te gaan.

Dat bedoel ik niet als oordeel over wie wel of niet verlicht is. Alsof ik daar met een meetlat naast zou kunnen gaan staan. Bovendien weet ik niet eens of ik iets kan met het idee dat een mens op een gegeven moment volledig ‘verlicht’ is. Maar ik kijk wel naar gedrag.

Hoe reageer je als iemand een kritische vraag stelt? Wat gebeurt er als iemand het niet met je eens is? Kun je werkelijk luisteren als iemand iets over jou zegt wat je liever niet hoort? Kun je toegeven dat je ernaast zat? Wat gebeurt er wanneer iemand niet onder de indruk is van jouw kennis, status, bewustzijn of spirituele ontwikkeling?

Dan zie je soms ineens een behoorlijk stampvoetend innerlijk kind tevoorschijn komen.

En nogmaals: daar is op zichzelf niets mis mee. Ik heb ook zo mijn stukken. Ik kan geraakt worden, boos zijn, iets persoonlijk nemen, in een oud patroon schieten, iets eerst bij een ander neerleggen en er later achter komen dat ik zelf ook wat te onderzoeken heb.

Dat is nou juist mijn punt. Ik ben een mens.

Daarom zou ik niet zo snel zeggen dat ik verlicht ben. Of dat ik vanuit mijn hoogste vibratie leef. Ik heb wel de intentie om zo bewust mogelijk te leven. Om aanwezig te blijven. Om mezelf serieus te nemen wanneer iets me raakt en niet automatisch te geloven in het eerste verhaal dat mijn hoofd ervan maakt.

Maar helemaal af? Nee joh.

Dat betekent niet dat ik mezelf niet goed genoeg vind

Dat er altijd groei en ontwikkeling mogelijk is, betekent trouwens iets totaal anders dan vinden dat je niet goed genoeg bent. Die twee worden volgens mij nogal eens door elkaar gehaald.

Ik heb een gezonde dosis zelfvertrouwen. Ik leef een redelijk stabiel leven. Ik vertrouw op mezelf en ook op mijn vermogen om met het leven om te gaan wanneer het even anders loopt dan ik had bedacht. Natuurlijk heb ik uitdagingen. Ik word geraakt. Ik kan mezelf zielig vinden. Ik kan de neiging hebben om iemand anders de schuld te geven. Ik kan een verhaal in mijn hoofd maken waarin ik er zelf bijzonder gunstig vanaf kom. Allemaal menselijk.

Alleen probeer ik daar niet te lang in te blijven hangen. Wanneer ik merk dat ik mezelf slachtoffer begin te maken van omstandigheden of van iemand anders, probeer ik te onderzoeken wat er bij mij gebeurt.

Wat raakt me nou eigenlijk? Wat is van die ander en wat is van mij? Waar zit mijn aandeel? Waar ben ik misschien mezelf iets wijs aan het maken?

En soms kom ik er ook gewoon achter dat iemand anders iets lulligs heeft gedaan. Dat mag ook. Niet alles wat je raakt is automatisch je eigen trauma, projectie of schaduwwerk. Dat vind ik ook zo’n vermoeiende spirituele reflex. Maar zelfs dan kan ik nog steeds kijken hoe ík ermee om wil gaan.

Voor mij zit daar veel meer zelfvertrouwen in dan in doen alsof niets je meer raakt.

Team zelfonderschatting

En dan de andere kant. De mensen die zichzelf juist kleiner maken dan ze zijn.

Daar zitten ongetwijfeld mensen tussen die diep vanbinnen leven vanuit een gevoel van niet genoeg zijn. Maar ook dat vind ik te makkelijk als algemene verklaring. Je hoeft niet onzeker of getraumatiseerd te zijn om jezelf kleiner te houden dan nodig is.

Je kunt behoorlijk veel vertrouwen hebben in jezelf en toch steeds voor het bekende kiezen. Gewoon omdat het bekend is. Je weet hoe het werkt. Je weet ongeveer wat er gebeurt. Je kunt de risico’s inschatten.

En dan dient zich iets aan wat je nog nooit gedaan hebt. Geen idee hoe het afloopt. Geen bewijs dat je het kunt. En daar komt het hoofd.

Wat als het niet lukt? Wat als ik geld verlies? Wat als ik voor lul sta? Wat zullen anderen ervan vinden?

Misschien ben ik hier helemaal niet zo goed in als ik dacht. Misschien moet ik eerst nog een opleiding doen. Of nog wat aan mezelf werken.

Dat laatste is trouwens een prachtige: nog even aan mezelf werken.

Kun je jaren mee vooruit.

En voor je het weet ben je ontzettend goed geworden in persoonlijke ontwikkeling, maar heb je datgene waar je werkelijk naar verlangt nog steeds niet gedaan. Niet omdat je het niet kon, maar omdat je bleef wachten tot je er klaar voor was.

‘Dat kun jij toch niet’

Soms heeft die twijfel natuurlijk wel degelijk een geschiedenis. Misschien hoor je nog steeds een stem van je vader of moeder. Een leraar. Een ex-partner. Iemand die op een belangrijk moment iets tegen je zei wat is blijven hangen.

‘Doe maar normaal.’ ‘Dat is niks voor jou.’ ‘Dat kun jij toch niet.’

Alleen vind ik ook hier het gebruikelijke oorzaak-gevolgverhaal vaak veel te simpel. Vader zei dit. Moeder deed dat. En daarom ben ik nu zo.

Zo werkt een mens volgens mij niet.

Want wat iemand tegen je zegt is één ding. Wat jij op dat moment hoort en welke betekenis je eraan geeft is iets anders. Zelfs wanneer ouders iets totaal niet zo bedoeld hebben, kan het door jou als kind wel zo zijn ontvangen. En andersom.

Een ouder kan iets zeggen wat behoorlijk lomp klinkt en het kan bij het ene kind totaal geen schade aanrichten, terwijl een ander kind dezelfde woorden twintig jaar later nog letterlijk kan terughalen.

Neem: ‘Dat lukt je toch niet.’

De een klapt dicht. Wordt onzeker. Probeert het misschien niet eens meer. De ander denkt: O ja? Ik zal jou eens even een poepie laten ruiken.

Zelfde woorden. Compleet andere reactie.

Daar speelt karakter in mee. Bedrading. Gevoeligheid. De relatie die je met iemand hebt. Wat er daarvoor al gebeurd is. Hoe oud je bent. Hoe je jezelf op dat moment ziet. Misschien nog honderd dingen waar we geen weet van hebben.

En andersom werkt het net zo. Een vader of moeder die voortdurend zegt: ‘Kom op, je kunt het!’ kan bij het ene kind precies dat beetje vertrouwen geven waardoor het ervoor gaat. En een ander kind kan daar iets heel anders uit halen: Waarom moet je me steeds aanmoedigen? Denk je soms dat ik het zelf niet kan?

Daarom geloof ik ook steeds minder in van die simpele verklaringen over hoe mensen in elkaar zitten. We reageren namelijk niet alleen op wat er gebeurt. We reageren ook op de betekenis die we eraan geven. En die betekenis kan behoorlijk eigenwijs zijn.

Dus… welk team?

Overschat je jezelf? Of onderschat je jezelf?

Ik vermoed dat we allemaal wel wat van beide hebben. Misschien overschat je jezelf juist op het gebied waar je ontzettend veel kennis hebt, omdat je zoveel begrijpt dat je niet meer doorhebt wat je nog niet ziet. En misschien onderschat je jezelf precies op het gebied waar je nog geen ervaring hebt. Niet omdat je het niet kunt, maar omdat je nog geen bewijs hebt verzameld dát je het kunt.

Misschien vind je jezelf spiritueel ontzettend ontwikkeld, maar kun je nauwelijks verdragen dat iemand een kritische vraag stelt. Misschien heb je aan de andere kant al drie opleidingen gedaan, zes certificaten aan de muur hangen, honderden mensen begeleid en denk je nog steeds dat je eerst nóg iets moet leren voordat je werkelijk mag gaan staan voor wat je doet.

Ik denk dat we onszelf allemaal op bepaalde momenten groter maken dan we zijn. En op andere momenten kleiner.

Daarom heb ik ook niet zoveel met: ‘Ik ben er wel zo’n beetje.’

Ik hoop eigenlijk dat ik over tien jaar terugkijk naar wie ik nu ben en dingen zie waarvan ik nu nog geen flauw benul heb. Niet omdat deze versie van mij tekortschiet, maar omdat ik het nogal zonde zou vinden als dit het was.

Ik ben 47.

Als het een beetje meezit heb ik nog een behoorlijk stuk te gaan.

Gelukkig maar.

Een jaar van onderzoek, ontwikkeling en ontdekking

Achter de schermen stond 2026 voor ons sterk in het teken van onderzoek, oriëntatie en ontwikkeling. Samen met Bob Thissen en Marjo de Boer hebben we gebouwd aan een kernteam binnen de School voor Eigen Wijsheid.

Je hebt hen vast weleens voorbij zien komen. Tot voor kort waren vooral Nico de Jong en ik het gezicht naar buiten toe. Dat klopt ook, want wij zijn de eigenaren van de school. Bob en Marjo leiden we op en begeleiden we in het volledig gaan staan op hun eigen plek, in hun leiderschap en in hoe zij hun leven vormgeven, persoonlijk én zakelijk. Gedurende dat proces zijn ze ook steeds verder op hun plek gekomen als leraar binnen de School.

Omdat we werken met wat zich aandient, was dat ook voor onszelf een behoorlijke ontdekkingstocht. Vaak zagen we zelf nog helemaal niet precies waar het naartoe ging.

Maakt dat ons slechte begeleiders?

Integendeel.

Ik geloof dat hoe meer je als begeleider denkt te weten, hoe makkelijker je jezelf beperkt tot wat je al kent. Je gaat kijken vanuit eerdere ervaringen, modellen, technieken en strategieën. Allemaal waardevol, maar werkelijk begeleiden vraagt volgens mij ook dat je ontvankelijk blijft voor wat je vooraf nog niet kunt weten. Voor nieuwe wegen. Voor mogelijkheden die je nog nooit eerder hebt gezien. En vooral voor wat de mens tegenover je op dát moment werkelijk nodig heeft.

Natuurlijk snap ik ook heel goed waarom we als ondernemer graag zoeken naar iets wat werkt. Een helder product, een methode, een dienst, een aanpak die overdraagbaar en herhaalbaar is. Uiteindelijk zoeken we allemaal naar een businessmodel dat stevig staat en zichzelf keer op keer kan verkopen.

Misschien zijn wij daarin als School een beetje eigenwijs.

Maar wel eerlijk.

We kunnen niet beloven wat we niet weten. En als het gaat over persoonlijke ontwikkeling weten we vooraf vaak veel minder dan we zouden willen.

Mensen maken keuzes. Het leven beweegt. Omstandigheden veranderen. Soms blijkt een keuze waarvan je dacht dat hij je ergens vanaf bracht, jaren later precies de beweging te zijn geweest die nodig was.

Daarom zijn wij vooral geïnteresseerd in de vraag: wat klopt voor jou? Wat is werkelijk van jou? Waar maak je jezelf kleiner? Waar blaas je jezelf op? Waar probeer je iets te bereiken omdat je gelooft dat dát je vrijheid, geluk, erkenning of succes gaat brengen?

En dan stellen we regelmatig een vrij simpele vraag:

Waarom wil je dit eigenlijk echt?

Authenticiteit vraagt minder vervorming

Daar zit voor mij een groot deel van authenticiteit. Authenticiteit ontstaat volgens mij steeds meer wanneer de identificaties die we onderweg hebben opgebouwd losser beginnen te worden. Dingen waarvan we ooit zijn gaan geloven: dit ben ik, dit hoort bij mij, zo moet ik zijn, zo werkt het leven, zo word ik succesvol, zo hoor ik me te gedragen.

En ergens daaronder zit iets veel oorspronkelijkers.

Zijn. Vanuit d’Oorsprong.

Hoe langer ik hiermee bezig ben, hoe meer ik bovendien zie dat authenticiteit alleen nog maar interessanter wordt wanneer je naar expressie gaat kijken. Want wat van binnen klopt, moet uiteindelijk ook ergens doorheen. Door een mens. Door een lichaam. Door een persoonlijkheid. En uiteindelijk de wereld in.

De afgelopen tijd werd voor mij daardoor steeds helderder waarom wij met zijn vieren zo’n interessante combinatie vormen. We vertegenwoordigen allemaal een ander gedeelte van één en dezelfde beweging.

Marjo representeert de stroom van leven

Er is een stroom die van boven naar beneden beweegt. Je kunt haar spirit noemen, levenskracht, ki, prana, de Heilige Geest, inspiratie, plezier of leven. De woorden verschillen, maar voor mij wijzen ze naar die beweging die maakt dat iets wil ontstaan.

Een ingeving. Een verlangen. Een creatief idee. Een vonk. Iets begint te leven.

Dat is wat Marjo binnen ons team heel sterk representeert: creatie in potentie. De stroom die iets in beweging zet en die maakt dat iets door jou heen wil ontstaan.

Bob representeert de stroom van belichaming

Tegelijkertijd is er een beweging vanuit de aarde omhoog. Het lichaam. Je zenuwstelsel. Je menselijke natuur. Je geschiedenis. Je conditionering. Je overtuigingen. Je beschermingsmechanismen. Je persoonlijkheid. Je ego, als je dat woord wilt gebruiken. Eigenlijk het volledige menselijke construct waarmee jij hier op aarde rondloopt.

En dat hele systeem heeft mee te doen. Sterker nog: het heeft in te stappen.

Daar zit ook commitment. Het lichaam mag zich verzachten, het mag zich openen, het mag ontvankelijk worden en het mag leren dragen wat er doorheen wil bewegen. Ook de persoonlijkheid heeft daarin haar plek in te nemen.

Je kunt een enorme hoeveelheid inspiratie voelen en tegelijkertijd ontdekken dat iets in jou nog terugdeinst zodra die inspiratie werkelijk consequenties krijgt. Zodra je zichtbaar wordt. Zodra je moet kiezen. Zodra je iets moet loslaten. Zodra je werkelijk moet gaan staan voor hetgeen je voelt.

Dan wordt de vraag ineens: stapt de mens zelf ook in?

Dat gebied representeert Bob voor mij sterk. Belichaming. De bereidheid van het hele menselijke systeem om mee te bewegen met wat er werkelijk doorheen wil komen.

In het hart komen beide stromen samen

En ergens komen die twee bewegingen bij elkaar.

In het hart, het center, het nulpunt.

Daar zit voor mij Zijn. De plek waar ik zelf steeds opnieuw naar terugkeer en waar een groot gedeelte van mijn werk over gaat. Het oog in de orkaan. De plek waar de stroom van spirit en de stroom van het menselijke elkaar kunnen ontmoeten.

0.

Vanuit dat center ontstaat samenhang. Wat door je heen wil bewegen en de mens die daar vorm aan gaat geven, ontmoeten elkaar.

En precies daar begint voor mij iets fascinerends.

Want dat nulpunt kan heel aangenaam zijn. Je hebt jarenlang innerlijk werk gedaan, je voelt je eindelijk rustiger, je bent meer aanwezig, het lijf ontspant, er komt ruimte en je voelt jezelf weer.

Ik heb in mijn coaching meerdere keren meegemaakt dat iemand op zo’n moment bijna dacht: yes, ik ben er.

En dan dacht ik van binnen vaak juist: yes, nu kunnen we beginnen.

Want het leven blijft bewegen. Er wil iets door jou heen ontstaan. Er wil iets gebouwd worden, gedeeld worden, gemaakt worden, gezegd worden, gezongen worden, ondernomen worden.

Het nulpunt is daarmee een ongelooflijk krachtig vertrekpunt voor creatie.

0 krijgt uiteindelijk een 1.

Nico representeert expressie

En daar komt Nico.

Wat van binnen leeft, krijgt vorm. Een idee wordt een bedrijf. Een verlangen wordt een aanbod. Een visie wordt taal. Een boodschap wordt een merk. Een ervaring wordt een boek. Een innerlijk weten wordt iets waarmee een ander mens daadwerkelijk in aanraking kan komen.

Dat lijkt soms de makkelijke stap, maar volgens mij is het juist een ongelooflijk subtiele.

Hoe geef je vorm aan iets zonder onderweg de oorspronkelijke bezieling te verliezen?

Hoe vertaal je iets wat heel diep van binnen klopt naar een wereld van taal, design, marketing, positionering, producten, geld, systemen en strategie? Hoe zorg je ervoor dat die vorm werkelijk drager blijft van datgene wat eraan voorafging?

Dat is waar ik Nico uitzonderlijk in vind.

Er zijn fantastische marketeers, goede merkbouwers, creatieve strategen en visionaire ondernemers. Allemaal kunnen zij vanuit hun eigen expertise prachtig werk leveren.

Wat ik bij Nico zie, en maar bij weinig mensen ben tegengekomen, is zijn vermogen om voortdurend terug te blijven voelen naar de oorsprong van hetgeen vorm krijgt.

De vorm dient de essentie. En tegelijkertijd moet die vorm stevig genoeg worden om werkelijk in deze wereld te kunnen bestaan.

Vier delen van één beweging

Daar komt onze hele School voor mij samen.

Marjo representeert leven. Bob representeert belichaming. Ik representeer Zijn. Nico representeert expressie.

Ieder van ons heeft op zijn eigen terrein ontzettend veel meters gemaakt. Dat betekent natuurlijk niet dat Marjo alleen maar levensenergie is, Bob alleen maar een lichaam, ik uitsluitend in het nulpunt zit en Nico de hele dag dingen naar buiten slingert.

We zijn alle vier mens en hebben alle vier de volledige beweging zelf te maken.

Alle vier hebben we onze eigen patronen, bescherming, blinde vlekken en ontwikkeling. Onze ervaring maakt ons niet heilig. Ze maakt het mogelijk om een ander met meer zorgvuldigheid te begeleiden op terrein dat we zelf uitvoerig hebben onderzocht.

Waarom beide stromen nodig zijn

Wanneer ik dat beeld bekijk, begrijp ik steeds beter waarom beide stromen nodig zijn.

Wanneer de stroom vanuit spirit heel groot wordt en het menselijke onvoldoende instapt, blijft er iets ontastbaars. Er kunnen prachtige ervaringen ontstaan, veel energie, inzichten, openingen en misschien zelfs mystieke ervaringen. En toch krijgt het weinig grond onder de voeten. De wereld kan er moeilijk contact mee maken.

Daar komt voor mij ook het woord zweverig vandaan. Er is wel degelijk iets, maar het landt nog onvoldoende.

Aan de andere kant kan de menselijke daadkracht enorm ontwikkeld zijn. Doelen stellen, discipline, strategie, hard werken, bouwen, presteren. Wanneer de bezieling daarin steeds minder voelbaar wordt, verandert creatie gemakkelijk in duwen. Meer, sneller, groter, doorgaan.

Daar herken ik soms de hardere businesswereld in.

En precies daarom zeggen we de laatste tijd:

Spiritualiteit met ballen. Business met ziel.

Beide stromen horen bij hetzelfde menselijke systeem. Ze ontmoeten elkaar in het hart en bewegen vanuit dat center via expressie weer naar buiten. Via de keel. Via stem. Via taal. Via vorm. Via creatie. Via handelen.

Zelfexpressie vraagt beweging

Dat is uiteindelijk ook wat authentieke zelfexpressie voor mij steeds meer betekent.

Je kunt heel diep weten wie je bent. Je kunt enorm veel voelen. Je kunt volledig in contact staan met levensenergie. Je kunt een ontspannen en aanwezig lichaam hebben.

En ergens vraagt het leven ook:

Wat ga je ermee doen?

Wat creëer je? Wat bouw je? Wat spreek je uit? Wat laat je zien? Wat krijgt dankzij jou een vorm die er daarvoor nog niet was?

Voor mij zit daar iets essentieels. Het leven wil zich uiteindelijk ook door ons heen uitdrukken. Niet alleen in inzicht, niet alleen in gevoel en niet alleen in rust. Ook in woorden, in werk, in keuzes, in ondernemerschap, in kunst, in leiderschap, in relaties, in beweging.

Expressie hoort bij het leven zelf.

Waar dit op Tenerife samenkomt

En ineens begrijp ik daardoor onze reis naar Tenerife ook weer een laag dieper. Want precies daar komt deze hele beweging samen.

Tijdens de Tenerife Creatiereis begeleiden we ondernemers die iets in zichzelf voelen wat vorm wil krijgen. Een idee. Een volgende stap. Een merk. Een aanbod. Een boek. Een bedrijf. Een beweging. Iets wat misschien al langer aanwezig is, maar nog niet volledig naar buiten komt zoals het bedoeld is.

Daar kijken we naar de hele beweging eromheen. Naar de levensenergie die erdoorheen wil stromen. Naar het lichaam en het hele menselijke systeem dat daarin mag instappen. Naar het center van waaruit je voelt wat werkelijk klopt. En naar de vorm waarin het uiteindelijk zichtbaar, tastbaar en deelbaar wordt.

Juist doordat we met zijn vieren ieder een ander deel van dat proces vertegenwoordigen, kan er op meerdere lagen tegelijk gekeken worden.

Waar stroomt het al? Waar houdt iets nog in? Waar ontbreekt commitment? Waar zit te veel controle? Waar vraagt iets om verzachting? Waar om helderheid? Waar om meer vorm? Waar om simpelweg te gaan doen?

Het doel is niet dat wij jouw creatie voor je bedenken. Het gaat erom dat jij steeds vollediger kunt instappen in wat er door jou heen wil ontstaan, zodat die creatie ook daadwerkelijk een vorm krijgt die klopt met wie jij bent.

Dat is voor mij de essentie van deze reis.

Creatie verdient authentieke expressie

En wanneer jij voelt dat er iets in jou klaarstaat om verder de wereld in te komen, dan zou Tenerife zomaar de plek kunnen zijn waar je daar volledig ruimte aan geeft.

De Tenerife Creatiereis vindt plaats in november/december. Op onze website kun je de brochure gratis downloaden en rustig bekijken of deze reis bij je past.

Download de brochure en ontdek wat er op Tenerife ontstaat wanneer inspiratie, belichaming, Zijn en expressie samenkomen.

De School voor Eigen Wijsheid is bijna drie jaar oud.

En als één levensjaar van een bedrijf ongeveer zeven mensenjaren zou zijn, dan wordt onze School binnenkort 21. Ergens vind ik dat een hilarische gedachte. En tegelijkertijd klopt hij verrassend goed met hoe ik de afgelopen jaren heb ervaren.

Toen de School net geboren was, was hij vooral schattig. Nieuw. Iedereen wilde op kraamvisite komen. Onze eerste ontdekkingsdag kreeg massaal aandacht en er was veel nieuwsgierigheid naar wat we aan het creëren waren.

Daarna begon de kindertijd. We gingen spelen, ontdekken, programma’s bouwen. Mensen kwamen met ons meespelen. We faciliteerden een aantal grote groepstrajecten, reisden samen met een aantal fijne ‘studenten’ naar Tenerife en onderzochten vooral wat er allemaal mogelijk was.

En toen kwam de puberteit.

Die was een stuk minder overzichtelijk. 😂

Misschien moet ieder bedrijf een keer door de puberteit

Zoals dat volgens mij bij veel adolescenten gebeurt, kwamen er ineens grotere vragen.

Wie ben ik eigenlijk? Waar hoor ik bij? Waar zet ik me tegen af? Wat is werkelijk van mij? Wat heb ik misschien van anderen overgenomen?

En uiteindelijk misschien wel de meest existentiële:

Waarom ben ik er eigenlijk?

Misschien is dat adolescentieproces wel iets waar ieder bedrijf op zijn eigen manier doorheen gaat. Niet noodzakelijk in dezelfde snelheid of precies dezelfde volgorde. Misschien geldt het zelfs voor vrijwel ieder menselijk ontwikkelingsproces. We doorlopen steeds opnieuw fases waarin iets geboren wordt, gaat spelen, vorm krijgt, zich losmaakt en uiteindelijk op eigen benen probeert te staan.

De puberteit is daarin misschien wel één van de ingewikkeldste fases. Het oude past niet meer helemaal en het nieuwe is nog niet volledig gevormd. Je zoekt, probeert, zet je af, komt ergens op terug en ontdekt gaandeweg wat werkelijk van jou is.

En voor je het weet interpreteer je die verwarring als falen.

Je denkt dat je iets verkeerd doet. Dat het niet stroomt. Dat je positionering niet klopt. Dat je iets nieuws nodig hebt. Dus begin je opnieuw.

Een nieuw concept. Een nieuwe positionering. Nieuw aanbod. Misschien zelfs een nieuw bedrijf.

En ja hoor, daar is die heerlijke energie weer. Alles is nieuw. Alles ligt open. Er zijn nog nauwelijks verwachtingen en beperkingen.

Een nieuwe baby. Iedereen weer op kraamvisite. 😄

Tot je uiteindelijk opnieuw op het punt komt waar de diepere identiteitsvragen beginnen.

Misschien vraagt volwassen worden soms wel dat je niet opnieuw begint wanneer je het even niet weet. Dat je blijft, kijkt, onderzoekt en verdraagt dat het antwoord er nog niet is.

En precies daar heeft onze School volgens mij een tijdje gestaan.

Een nogal ongemakkelijke vraag voor een School voor Eigen Wijsheid

Want als je jezelf School voor Eigen Wijsheid noemt, heb je op een gegeven moment wel iets uit te leggen.

• Als wij werkelijk geloven dat de wijsheid al in ieder mens aanwezig is, waarom zou iemand dan überhaupt bij ons naar binnen stappen?
• Als alle antwoorden al in jezelf zitten, waarom zou je dan ooit nog naar een coach gaan?
• Waarom een training volgen? Waarom naar een retraite, cirkel of meditatie gaan? Waarom duizenden euro’s betalen om door iemand begeleid te worden als datgene waar je naar zoekt uit jezelf komt?

Dat raakt nogal aan je bestaansrecht als School. En misschien hebben we de afgelopen jaren nodig gehad om daar zelf een volwassen antwoord op te vinden. Want dat wat in jou aanwezig is, betekent nog niet dat je er altijd toegang toe hebt.

Je dagelijkse werkelijkheid is behoorlijk overtuigend

Je dagelijkse leven is ontzettend krachtig in het bevestigen van de werkelijkheid die je al kent. Je werk, je gezin, je telefoon, je agenda, je rollen, verantwoordelijkheden, patronen en de mensen met wie je dagelijks omgaat.

Voor je het weet doe je vandaag grotendeels wat je gisteren ook deed. Je denkt dezelfde gedachten, reageert vanuit dezelfde automatismen en beweegt binnen de grenzen van een werkelijkheid die inmiddels zo vertrouwd is geworden dat je nauwelijks meer ziet dat het ook anders kan.

En een deel van wat er werkelijk in je leeft, blijft ondertussen keurig achter slot en grendel. Je kracht is daarmee niet verdwenen. Je levensenergie ook niet. Je wijsheid is niet ineens weg omdat je er even niet bij kunt. Je hebt alleen een werkelijkheid gecreëerd waarin bepaalde delen van jezelf voortdurend worden aangesproken en andere delen nauwelijks aan bod komen.

Daarom zoeken mensen al eeuwenlang bijzondere omgevingen op. Een kerk. Een klooster. Een ceremonie. Een training. Een retraite. Een coach. Een cirkel. Een meditatiecentrum. Een Tony Robbins-event.

Niet noodzakelijk omdat daar iemand rondloopt die jou iets kan geven wat jij zelf niet hebt.

The permission slip

Zo’n omgeving kan een permission slip zijn.

Een toestemming aan jezelf om even losser te komen van de werkelijkheid waarin je jezelf iedere dag opnieuw bevestigt. Om je open te stellen. Ruimer te kijken. Dieper te voelen. Iets vrij te laten komen wat je in het dagelijks leven gewend bent te onderdrukken.

We denken soms dat de kracht van zo’n ervaring van buitenaf komt. Tony Robbins staat voor een zaal en duizenden mensen komen volledig in beweging. De energie knalt door de ruimte en je gaat naar huis met het gevoel opnieuw tot leven te zijn gekomen.

En natuurlijk heeft degene op het podium invloed. De muziek heeft invloed. De groep heeft invloed. De hele setting heeft invloed.

Maar misschien is het belangrijkste wat daar vrijkomt helemaal niet van Tony.

Het is jouw levensenergie.

De setting heeft iets in jou toestemming gegeven om even niet meer op de rem te staan. En dat betekent ook niet dat je voortaan maar thuis moet blijven omdat de kracht blijkbaar toch uit jezelf komt.

Want thuis stop je hem misschien gewoon weer terug in zijn kooitje. 😂

Dat is geen bewijs dat je zwak bent of dat die omgeving je afhankelijk heeft gemaakt. Zolang je nog geen manieren hebt gevonden om op eigen kracht toegang te krijgen tot wat er in jou aanwezig is, kan het ongelooflijk waardevol zijn om bewust omgevingen op te zoeken waarin je daartoe wordt uitgenodigd.

Als een leerschool. Of misschien wel een soort tovenaarsschool.

Eigen Wijsheid kan ook gewoon eigenwijsheid worden

Want zodra er iets vrijkomt, begint het echte werk pas.

Niet alles wat je sterk voelt is automatisch je intuïtie. Niet ieder verlangen komt vanuit je essentie. En niet iedere innerlijke JA is automatisch een boodschap van je ziel.

Dat onderscheid is soms verrekte ingewikkeld.

Je kunt keihard werken aan het bouwen van een succesvol bedrijf omdat je voelt dat dit jouw zielsmissie is, terwijl er misschien al maanden iets in jou probeert duidelijk te maken dat een andere beweging gevraagd wordt.

En soms is het precies andersom.

Het uitblijven van resultaten hoeft helemaal geen teken te zijn dat je moet stoppen. Misschien hoort het vallen en opstaan bij de ontwikkeling. Misschien heb je iets te leren, te veranderen of verder te verfijnen. Misschien vraagt het leven juist dat je blijft staan en niet bij de eerste tegenwind concludeert dat het universum blijkbaar andere plannen met je heeft.

Het hoofd weet het soms gewoon niet. En je gevoel eerlijk gezegd ook niet altijd.

Iets kan intuïtief ontzettend sterk aanwezig zijn, terwijl de betekenis die je eraan geeft ondertussen wordt ingekleurd door oude overtuigingen, angsten, behoeften, verlangens of conditionering.

Eigen Wijsheid vraagt daarom volgens mij meer dan simpelweg doen wat goed voelt.

Het vraagt dat je ermee leert werken. Dat je leert onderscheiden. Dat je oefent, fouten maakt, opnieuw kijkt en soms ook een tijdje kunt verdragen dat je het gewoon even niet weet.

Waar kom je dan mee naar onze School?

Dat kan over jezelf gaan. Over je aanwezigheid, patronen, lichaamsbewustzijn, relaties, levensvragen of het steeds verfijnder leren onderscheiden van conditionering en essentie.

Bij een ander zit het in leiderschap:

Hoe blijf ik werkelijk aanwezig wanneer er iets van mij gevraagd wordt?

Bij een ondernemer in zijn bedrijf:

Klopt wat ik aan het bouwen ben nog met wie ik inmiddels geworden ben?

Bij je merk:

Laat wat ik naar buiten breng werkelijk zien wat er vanbinnen aanwezig is?

Bij marketing:

Hoe breng ik dat naar buiten zonder mezelf onderweg kwijt te raken?

En bij een coach of begeleider:

Hoe zorg ik ervoor dat mijn eigen blinde vlekken, aannames, behoeften en projecties zo min mogelijk tussen mij en degene die ik begeleid komen te staan?

Het lijken totaal verschillende vraagstukken. De één komt binnen met zijn bedrijf, de ander met zichzelf. Weer een ander met zijn leiderschap, zijn merk of de kwaliteit van zijn begeleiderschap.

Toch ligt er steeds een vergelijkbare beweging onder.

Wat is werkelijk van mij? Wat houdt het nog tegen? En hoe leer ik ermee werken in het echte leven?

Sommige ingangen zie je pas wanneer je ervoor staat

De plek op de afbeelding hierboven zul je trouwens niet vinden wanneer je door de Schoorlse Duinen wandelt.

Hij bestaat niet.

En ergens vind ik dat steeds passender worden.

Want misschien is de School voor Eigen Wijsheid uiteindelijk helemaal geen gebouw waar je naartoe kunt navigeren. Natuurlijk kunnen we samenkomen op een fysieke plek, maar de School ontstaat uiteindelijk in de omgeving die we met elkaar creëren.

En sommige omgevingen, mensen, boeken, gesprekken en inzichten worden pas zichtbaar wanneer je eraan toe bent ze te herkennen.

Dat betekent niet dat ze alleen toegankelijk zijn voor een select gezelschap. Je hoeft ook geen bepaald spiritueel level te hebben bereikt voordat ergens een geheime deur voor je opengaat.

Soms kun je jarenlang langs een ingang lopen zonder hem als ingang te herkennen. Totdat er iets verandert. In je leven. In je verlangen. In wat niet meer werkt. In de vragen die je jezelf stelt. In je bereidheid om werkelijk te kijken.

Je leest een boek waar je tien jaar geleden niets mee kon en ineens begrijp je iedere bladzijde. Iemand zegt iets wat je al twintig keer eerder hebt gehoord en deze keer komt het binnen. Je ontmoet iemand opnieuw en ontdekt iets wat je tijdens de eerste ontmoeting helemaal niet kon zien.

Het juiste momentum kun je niet volledig afdwingen. En dat maakt je niet hulpeloos.

Je kunt je patronen onderzoeken, je angsten aankijken, je overtuigingen bevragen, je lichaam leren verstaan, nieuwe omgevingen betreden, andere mensen ontmoeten, je laten spiegelen, oefenen, vallen, opstaan en verantwoordelijkheid nemen voor wat jij zelf in beweging kunt brengen.

Je kunt alleen niet commanderen wanneer iets werkelijk landt.

Misschien kun je de deur niet afdwingen. Je kunt wel steeds meer ruimte creëren om hem te herkennen wanneer hij voor je staat.

Misschien zijn we gewoon Zweinstein

Hoe langer ik daarover nadenk, hoe beter ik die vergelijking eigenlijk vind. Harry Potter ging naar Zweinstein omdat hij al toverkracht had. Hij moest alleen nog ontdekken wat hij in huis had. Leren hoe zijn kracht werkte. Oefenen. Fouten maken. Onderscheid leren maken. Zijn kracht leren richten en uiteindelijk verantwoordelijkheid leren dragen voor wat hij ermee deed.

De magie kwam niet van Zweinstein.

Zweinstein bood hem een omgeving waarin hij ermee kon leren werken.

Misschien is dat wel de volwassen vorm van de School voor Eigen Wijsheid.

Na bijna drie jaar begint de School te begrijpen waarom hij bestaat.

We creëren een omgeving waarin je steeds verder kunt ontdekken wat er in jou aanwezig is. Waar je kunt onderzoeken wat werkelijk van jou is en wat je onderweg bent gaan geloven. Waar ruimte is om te oefenen met je kracht, wijsheid, intuïtie, leiderschap, creativiteit en levensenergie.

En vooral om daar steeds vertrouwder mee te raken.

Zodat wat tijdens een retraite, een gesprek, een training, een wandeling door de duinen of een dag met andere mensen ineens zo helder voelbaar wordt, steeds gewoner wordt in je dagelijkse leven.

In je bedrijf. In je relaties. In je leiderschap. In je werk. In je gezin. Op een doodgewone dinsdagochtend waarop niemand aanwezig is om je eraan te herinneren.

Misschien is dát uiteindelijk waar we voor oefenen. Dat je steeds gemakkelijker bij jezelf kunt blijven en kunt werken met wat allang in jou aanwezig is. En ja, soms is het fijn om daarvoor even terug te keren naar Zweinstein. 😄

De magie neem je daarna gewoon weer mee naar huis.

Misschien wel de meest openende vraag ever: Op welk speelveld speel je jouw spel?

Sommige overtuigingen maken het leven ingewikkelder. Andere maken het juist leuker, lichter en luchtiger.

Door de jaren heen heb ik een aantal overtuigingen gevormd die voor mij vooral dat laatste doen. Ze helpen me om naar het leven te kijken, keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen voor wat ik daarin tegenkom.

En voordat je verder leest: het zijn overtuigingen, geen absolute waarheden.

Ik kan ze niet bewijzen en heb ook geen behoefte om dat te doen. Ze werken voor mij. En misschien heb jij er helemaal niets mee. Ook prima.

✨

Regelmatig krijg ik in mijn DM van nieuwe connecties de vraag: hoe heb jij dat gedaan? Die stap uit de corporate wereld naar een coaching business.

Het liefst in maximaal één volzin. 😉

En dan denk ik: heb je even? Dat was een enorme reis met veel vallen en opstaan.

Ik vind het overigens wel een logische vraag. Bij veel mensen leven verlangens. Ze zien zichzelf vastzitten in hun huidige baan. Dromen van iets nieuws. Naar een vrij leven. Een leven waarin ze gelukkiger zijn.

En dan zie je iemand die jouw onvervulde vervangen weerspiegelt, maar dan in vervulde staat. Nog geen idee welk verhaal er achter zit.

Daarom die ene simpele vraag: hoe heb jij dat gedaan?

In de hoop de gouden sleutel te ontvangen, zodat ook jij die stap kunt maken.

Nogmaals, logisch. Maar een werkelijke verandering of transformatie bereik je niet met het antwoord op de vraag. Hoe graag je dat ook zou willen.

Meestal raak ik in gesprek en nodig ik uit om online kennis te maken. Soms bied ik ook mijn professionele begeleiding aan. En dan merk je gauw genoeg hoe groot de wil daadwerkelijk is.

Toch ontvang ik die vraag vaak genoeg waardoor ik het waardevol vind om mijn ondernemersverhaal van de afgelopen 10 jaar met je te delen.

Tada…hier istie dan…

Rauw en eerlijk…met de ups en downs…trial and error. De successen en dieptepunten…

Veel leesplezier.

Sander

Mijn hele leven al heb ik een complexe verhouding met identiteit.

Op mijn negende verhuisde ik naar Schoorl en had ik behoorlijk moeite met het vinden van mijn plek. Ik werd gepest, voelde me anders dan anderen en viel regelmatig buiten de groep. En als kind ontdek je vanzelf hoe zo’n groep werkt. Je ziet welke kleding populair is, welk gedrag erbij hoort, welke muziek leuk gevonden wordt, wie bepaalt wat cool is, wie daarin meegaat en wie ergens buiten valt.

Mijn moeder maakte vroeger bijvoorbeeld onze kleding zelf, soms met behoorlijk leuke en bijzondere motieven. Ik vond dat prima en droeg het gewoon, terwijl daar op school soms anders naar werd gekeken en kinderen vonden dat ik er raar uitzag. Ik vond het vooral gek dat kinderen van negen elkaar blijkbaar al zo konden beoordelen op uiterlijk.

Overigens droeg mijn tweeënhalf jaar jongere broer net zo goed zelfgemaakte kleding en die was juist vaak een van de populaire jongens van de klas. Het zat dus zeker niet alleen in uiterlijke kenmerken. We waren gewoon verschillend, met een ander karakter en een andere aanwezigheid.

Ik zat zelf altijd een beetje tussen de meelopers en de kinderen die echt volledig buiten de groep vielen in. Een soort tussenlaag. Ik was nooit de absolute nerd, maar ook niet degene die zich heel gemakkelijk aanpaste om erbij te horen. En ik kan die positie eigenlijk nog steeds voelen als ik eraan terugdenk.

Tegen de massa in

Van huis uit kreeg ik tegelijkertijd ook iets anders mee. Mijn moeder had sterk de neiging om tegen de massa in te bewegen. Als iedereen iets deed, was dat voor haar eerder een reden om het juist niet te doen. Daar zat natuurlijk iets in van zelf nadenken en je eigen keuzes maken, alleen voelde ik ook al vrij jong dat het vreemd wordt wanneer je daar een wet van maakt.

Want als iedereen linksaf gaat en jij gaat per definitie rechtsaf omdat iedereen linksaf gaat, bepaalt die groep nog steeds jouw richting. Je loopt alleen de andere kant op.

En volgens mij is dat iets wat me mijn hele leven is blijven bezighouden.

Vanuit welke beweging maak ik eigenlijk een keuze?

Doe ik dit omdat het bij mij past? Pas ik me hier aan? Wil ik ergens bij horen? Ben ik bang om afgewezen te worden? Of ben ik me juist aan het afzetten en wil ik vooral laten zien dat ik ánders ben?

Want ook dat laatste kan verdacht veel op authenticiteit lijken.

Ook authenticiteit kan een identiteit worden

Je kunt heel uitgesproken zijn vanuit verzet. Je kunt kleding dragen waarmee je laat zien dat jij absoluut niet bij díé mensen hoort, een alternatieve levensstijl kiezen en daar volledig mee vereenzelvigd raken of jezelf gaan identificeren met het feit dat jij zo authentiek bent. Voor je het weet is authenticiteit gewoon je volgende rol geworden.

Misschien heb ik daarom altijd wat moeite gehad met het vastzetten van mijn identiteit.

Vraag mij bijvoorbeeld naar mijn muzieksmaak en ik zeg waarschijnlijk dat die heel breed is. Dat is ook echt zo. Bij ieder sentiment past voor mij weer andere muziek en ik kan ontzettend veel waarderen. Maar wil je weten waar iets in mij echt begint te glimmen, zet dan Electric Light Orchestra aan. Supertramp. Alan Parsons Project. Die elektronische en symfonische rock uit de jaren zeventig, ook ABBA.

Daar zit voor mij echt ziel en daar word ik heel blij van. En vervolgens kan ik net zo goed allerlei andere muziek leuk vinden. Ik hoef daar geen identiteit van te maken.

Soms loop ik gewoon lekker met de meute mee

De afgelopen dagen zag ik ineens overal van die AI-foto’s voorbijkomen waarop mensen zichzelf laten afbeelden alsof ze in de jaren tachtig leven. En ik heb er ook eentje gemaakt, want ik vind het gewoon superleuk. Ik hou van de jaren tachtig, dus ja, kom maar door.

Ga ik daarmee mee met de massa?

Ja. Bewust zelfs.

En dat vind ik veel interessanter dan de vraag of iets mainstream, alternatief, origineel of trendgevoelig is. Ik wil vooral voelen vanuit welke beweging ik ergens in stap. Soms loop ik voorop, soms beweeg ik ergens tegenin en soms loop ik heerlijk met iedereen mee.

En soms denk ik achteraf: hmmm, Sander, volgens mij gebeurde hier toch iets anders.

Want dat is ook nog zoiets: je weet het lang niet altijd vooraf.

Soms moet je het gewoon doen om erachter te komen

Je kunt natuurlijk voordat je een keuze maakt een compleet innerlijk onderzoek optuigen:

• Klopt dit werkelijk voor mij?
• Doe ik dit vanuit angst?
• Wil ik erkenning?
• Pas ik me aan?
• Ben ik aan het compenseren?
• Is dit mijn ego?
• Is dit mijn intuïtie?

Succes ermee.

Soms weet ik het gewoon niet en dan doe ik het. Vervolgens ontdek ik vanzelf wat er gebeurt. Soms blijkt iets volledig te kloppen en soms ga ik op mijn bek. Ik kom er dan bijvoorbeeld achter dat ik mezelf ergens toch een beetje had opgeblazen of juist had ingehouden, iets wilde bewijzen, ergens bij wilde horen of heel graag wilde laten zien dat ik er juist niet bij hoorde.

Prima. Dan weet ik weer iets meer.

Volgens mij ontstaat eigen wijsheid ook gewoon door te leven, door keuzes te maken en jezelf vervolgens in de werkelijkheid tegen te komen.

En toen zat Californication in mijn hoofd

Vanochtend schoot ineens Californication van de Red Hot Chili Peppers door mijn hoofd. Een nummer van inmiddels 27 jaar oud dat onder andere gaat over Hollywood en de maakbaarheid van dromen. Over een wereld waarin een werkelijkheid kan worden gebouwd die enorm groots lijkt, terwijl die soms letterlijk in een kelder in Hollywood is ontstaan.

En ik dacht: Verrek, dit nummer is eigenlijk alleen maar actueler geworden.

Hollywood had destijds zo’n beetje de fabriek in handen. Inmiddels hebben we allemaal zo’n fabriekje in onze broekzak.

Instagram. LinkedIn. Filters. AI. Content. Personal branding.

We kunnen allemaal een werkelijkheid creëren en bepalen wat er in beeld komt. Welke foto we plaatsen, welk verhaal we vertellen, welke successen we uitlichten, welke woorden we gebruiken, welke kanten van onszelf we groter maken en wat we buiten beeld houden.

Als ondernemer doe ik daar natuurlijk net zo hard aan mee. Ook ik kies mijn foto’s, denk na over onze positionering en maak keuzes in mijn woorden, aanbod, website en hoe ik mezelf laat zien. En ja, ook ik betrap mezelf er soms op dat er ongemerkt weer een laagje overheen is gekomen. Dat iets nét iets mooier klinkt dan ik het eigenlijk voel, dat ik mezelf ergens groter maak of mezelf juist inhoud omdat ik al heb bedacht hoe iets ontvangen zal worden.

Ik ben daar echt niet heilig in. Het houdt me wel voortdurend bezig.

Mens voorop. Dan pas de rol.

Ik zie het leven graag als een groot toneel waarop we allemaal rollen spelen. Ik ben ondernemer, coach, schrijver, spreker, echtgenoot, vader en verkoper. Afhankelijk van waar ik ben en met wie ik ben, komen er verschillende kanten van mij naar voren. Dat hoort bij het leven.

Een goede acteur vind ik misschien wel een van de mooiste voorbeelden van hoe dat werkt. Het woord acteren vind ik daarin eigenlijk een beetje gek, omdat acteren klinkt als doen alsof, terwijl de beste acteurs voor mijn gevoel hun karakter wórden.

Daarvoor gebruiken ze hun eigen menszijn. Hun eigen verdriet, woede, liefde, kracht, humor, angst en verlangen. Hun lichaam en hun bezieling. Ze vergroten bepaalde delen van zichzelf uit en andere delen verdwijnen voor dat moment wat meer naar de achtergrond. Daarmee ontstaat een karakter dat totaal anders kan zijn dan wie die acteur is, terwijl alles waarmee hij die rol tot leven brengt ergens uit hemzelf komt.

Zo kijk ik ook naar de rollen die wij in ons leven spelen. Je mag het toneel op en leren om bewust te spelen.

En juist als ondernemer vind ik dat mega interessant.

Ondernemen vraagt ook om uitvergroten

Als ondernemer wil ik zichtbaar zijn. Ik wil dat mensen mijn werk herkennen, dat ze iets voelen bij wat ik maak en dat ze mij tussen duizenden andere mensen kunnen onderscheiden.

Daarvoor voeg ik natuurlijk van alles toe:

• mijn taal;
• mijn humor;
• mijn kleding;
• mijn verhalen;
• mijn manier van kijken;
• mijn energie;
• mijn voorkeuren;
• mijn eigenaardigheden;
• mijn uitgesproken kanten.

Dat zijn allemaal ingrediënten waarmee ik kleur geef aan wat door mij heen tot uiting komt.

En daarin kom ik weer terug bij de Heilige Graal waar ik de afgelopen dagen veel over heb gedeeld. Je kunt dat zuivere elixer door je heen laten stromen, maar uiteindelijk heeft het jouw smaak nodig. Jouw ingrediënten. Zonder die ingrediënten valt er weinig te herkennen.

En daar zit voor mij een mega interessant speelveld.

Welke ingrediënten voeg ik toe omdat ze werkelijk bij mij horen? Welke kanten van mezelf mag ik wat verder uitvergroten omdat ze mijn werk herkenbaar maken? Waar laat ik misschien een essentieel ingrediënt weg omdat ik bang ben dat mensen mijn smaak te uitgesproken vinden? En wanneer gooi ik er ongemerkt zoveel glitters, opsmuk en andere shit bij dat je nauwelijks nog proeft wat er oorspronkelijk in het glas zat?

Want we worden natuurlijk ook gewoon aangetrokken door wat glimt. Kijk naar Hollywood, kijk naar Instagram en kijk soms ook maar gewoon naar mij. We zijn mensen.

En dus blijft voor mij de vraag:

Hoe val ik op en blijf ik daarin dicht bij mezelf? Welke delen van mij geef ik bewust meer ruimte? Wat voeg ik toe omdat het smaak geeft? En wanneer voel ik dat er ergens weer een laagje overheen is gekomen?

Dat is geen vraag die ik één keer heb beantwoord. Ik blijf hem tegenkomen.

Dit is ook waar mijn werk over gaat

Misschien is dit wel precies waarom ik het werk doe dat ik doe.

Ik heb geen gouden formule waarmee ik je kan vertellen hoe jij dit precies moet doen. Het magische ontbrekende puzzelstukje waar in ondernemersland nogal eens mee wordt geschermd, ga je bij mij ook niet vinden. Volgens mij heb je dat zelf.

En precies daar werk ik inmiddels al tien jaar mee, met leiders, ondernemers en begeleiders die zichzelf steeds verder willen verfijnen in hoe ze leven, leiden, begeleiden en ondernemen.

In mijn begeleiding ontstaat een ruimte waarin al die rollen even wat meer naar de achtergrond verdwijnen. De ondernemer, de leider, de coach, degene die het allemaal moet weten, je positionering, je verhaal en je imago mogen allemaal even wat losser komen te zitten. En ergens daaronder kom jij vanzelf weer tevoorschijn.

In onze sessies merk ik steeds opnieuw hoeveel helderheid dat geeft, omdat je daarna weer wat objectiever naar je dagelijkse leven kunt kijken en het contrast ineens veel duidelijker wordt. Je ziet wat er in je business gebeurt, hoe je jezelf uitspreekt, wat je aan het bouwen bent, hoe je komt opdagen, waar je jezelf aanpast, waar je jezelf inhoudt, waar je jezelf misschien wat groter maakt en welke rol zo vanzelfsprekend is geworden dat je bijna vergeten was dat je hem überhaupt speelde.

En soms gaat het echt om de meeste kleine details. Een klein randje, een ingrediënt dat je steeds weglaat, een woord dat eigenlijk niet van jou is, een positionering die bijna klopt of een keuze waarvan je voelt: hier zit toch iets tussen.

Dat is voor mij steeds meer het millimeterwerk geworden: het verschil tussen wie je werkelijk bent en hoe je tot uiting komt zo klein mogelijk maken, met voldoende eigenheid om herkenbaar te zijn, voldoende smaak om op te vallen en voldoende bewustzijn om te blijven voelen wat je onderweg allemaal aan het toevoegen bent.

De School voor Eigen Wijsheid staat zelf ook op dat koord

En misschien is de School voor Eigen Wijsheid zelf wel een heel mooi voorbeeld van alles wat ik hierboven beschrijf.

We zijn inmiddels bijna twee jaar continu aan het finetunen. Aan het proeven welke ingrediënten werkelijk bij ons horen, hoeveel we daarvan willen toevoegen en in welke verhouding ze het beste tot hun recht komen.

Want wat zijn we nou eigenlijk voor school?

Zijn we een spirituele school? Een mystery school? Een business school? Een opleidingsinstituut voor persoonlijke ontwikkeling?

Er zit van alles in.

Binnen de School voor Eigen Wijsheid werken we met bewustzijn, spiritualiteit, belichaming, ondernemerschap, leiderschap, marketing, creatie en commercie. Dat hoort voor ons allemaal bij hetzelfde leven en tegelijkertijd luistert de verhouding behoorlijk nauw.

Wanneer we heel sterk naar het spirituele bewegen, merken we dat we een deel van de ondernemer niet meer werkelijk aanspreken. Het kan prachtig gaan over bewustzijn, bezieling, energie en wie je werkelijk bent, terwijl iemand ondertussen ook gewoon een bedrijf heeft waarin omzet gedraaid mag worden, klanten nodig zijn, keuzes gemaakt moeten worden en iets in de wereld gezet wil worden.

Wanneer business steeds verder vooraan komt te staan, voelen we dat net zo goed. Strategie, positionering, marketing, cijfers en resultaat kunnen dan zoveel ruimte innemen dat de ziel die door dat ondernemerschap heen wil stromen steeds moeilijker voelbaar wordt.

Dus blijven we proeven.

Klopt de verhouding nog? Spreken we onszelf hierin volledig uit? Welk ingrediënt krijgt misschien te veel nadruk? Wat laten we nog te weinig zien? Waar wordt het te glad? Waar houden we onszelf in? En welke keuze hebben we misschien gemaakt onder invloed van iets waarvan we pas later ontdekken dat het eigenlijk helemaal niet zo goed bij ons past?

Dat is de afgelopen twee jaar continu onderdeel geweest van het bouwen van de School voor Eigen Wijsheid.

En volgens mij zijn we daarin helemaal niet uniek. Ik denk dat ontzettend veel ondernemers precies op dat koord balanceren.

Completer zichtbaar worden

Je wilt een lekkere business. Je wilt klanten, omzet maken, zichtbaar zijn, groeien en iets bouwen wat werkt. En je wilt jezelf daarin kunnen blijven herkennen.

Je wilt geen gemaakte versie van jezelf worden omdat die toevallig beter converteert. Je hebt waarschijnlijk ook geen zin om iedere warme worst achterna te lopen van een businesscoach die je vertelt hoe je met zijn nieuwste formule binnen drie maanden je 7-, 8- of 10-figure business bouwt.

Tegelijkertijd kun je jezelf behoorlijk belemmeren door bepaalde delen nauwelijks te laten zien.

Misschien ben je ontzettend spiritueel, maar durf je daar in je zakelijke omgeving nauwelijks iets over te zeggen. Misschien heb je juist een enorme commerciële drive en vind je het spannend om daar binnen een spirituele omgeving gewoon voor uit te komen. Misschien ben je rauwer, zachter, grappiger, gekker, ambitieuzer, gevoeliger of uitgesprokener dan wat mensen nu van je te zien krijgen.

En dan gaat het voor mij niet per se over méér van jezelf laten zien.

Het gaat over completer zichtbaar worden.

De kraan wat verder openzetten, zodat er ook delen van jou mee kunnen stromen die je tot nu toe gemakkelijk buiten beeld hield.

Dat kan spannend zijn, want zodra je jezelf completer laat zien, wordt ook duidelijker wie je bent. Mensen kunnen daar iets van vinden. En precies daar ontstaat ook steeds meer van die eigen smaak.

Er bestaat geen definitieve versie van je bedrijf

Misschien is dit nog wel een van de belangrijkste stukken van het hele verhaal.

Met het bouwen aan de School voor Eigen Wijsheid verwacht ik eerlijk gezegd niet dat er ooit een moment komt waarop we zeggen: zo, nu zijn we er. Dit is voor eens en voor altijd wie wij zijn.

Volgens mij zou dat juist een gevaarlijk moment zijn, omdat je dan heel gemakkelijk je ogen sluit voor alles wat alweer in beweging is.

Een bedrijf leeft, mensen leven, de wereld verandert.

Je krijgt nieuwe ervaringen, ontmoet andere mensen, ontdekt nieuwe kanten van jezelf, wordt ergens beter in, verliest misschien interesse in iets anders en ziet mogelijkheden die je een paar jaar geleden nog helemaal niet kon zien. Zelfs het doel waarmee je ooit aan een bedrijf begon, kan onderweg evolueren.

Ik geloof daarom ook niet zo in steeds terugkeren naar een soort oorspronkelijke bedoeling alsof daar ergens de zuiverste versie van je onderneming verstopt ligt. Wat vijf jaar geleden volledig klopte, hoeft vandaag helemaal niet meer te passen bij wie jij bent of bij wat je bedrijf aan het worden is.

Veel interessanter vind ik de vraag:

Klopt wat we nu aan het bouwen zijn bij wie we nu zijn en bij wat dit bedrijf aan het worden is?

Daar zit beweging in.

En volgens mij zoeken we als ondernemers soms naar iets wat helemaal niet bestaat: die ultieme definitieve vorm van je bedrijf.

Eindelijk de perfecte positionering. Eindelijk je ideale aanbod. Eindelijk de juiste doelgroep. Eindelijk die marketing die altijd werkt. Eindelijk helemaal authentiek ondernemen.

Zo, hij staat. Voor altijd.

Volgens mij kom je dan van een koude kermis thuis.

Want je bedrijf beweegt gewoon door en jij beweegt mee. Ondertussen zijn er voortdurend invloeden. Sommige herken je onmiddellijk en andere sluipen er ongemerkt in. Een businesscoach zegt iets wat heel overtuigend klinkt. Een bepaalde post scoort ineens fantastisch. Klanten reageren ergens op. De omzet valt tegen of gaat juist door het dak. Je ziet andere ondernemers iets doen. Er ontstaat een trend. Je wordt ouder. Je verlangens veranderen.

Dat doet allemaal iets.

En daar hoef je jezelf ook helemaal niet voor af te sluiten. Inspiratie komt óók van buiten. Feedback kan ontzettend waardevol zijn. Een goede strategie kan precies zijn wat je bedrijf nodig heeft. Een ander mens kan iets in jou zien wat jij zelf al jaren over het hoofd ziet.

Daarom vind ik spiegels zo belangrijk.

Open blijven staan voor feedback. Mensen om je heen hebben die durven teruggeven wat ze zien. Regelmatig uitzoomen. Jezelf laten bevragen. En steeds opnieuw onderzoeken wat je met al die informatie doet.

Je hoeft echt niet iedere week je positionering om te gooien. Je hebt vooral met open ogen te blijven ondernemen.

Want ook wanneer je heel bewust leeft en onderneemt, zullen er keuzes tussendoor glippen waarvan je pas later begrijpt vanuit welke beweging je ze werkelijk hebt gemaakt.

Dat gebeurt bij mij.

Dat gebeurt binnen de School voor Eigen Wijsheid.

En volgens mij hoort het gewoon bij ondernemen.

Blijven bewegen met open ogen

Misschien zit daar voor mij uiteindelijk veel meer authenticiteit in dan in het vinden van die ene definitieve vorm.

Blijven bewegen met open ogen.

Steeds opnieuw kijken wat er nu klopt, welke ingrediënten je wilt toevoegen, welke verhouding inmiddels veranderd is en waar iets weer wat bijgesteld mag worden.

Dat is ook waarom ik het zo waardevol vind om gespiegeld te worden en waarom dat zo’n wezenlijk onderdeel is van wat wij binnen de School voor Eigen Wijsheid bieden. We creëren een ruimte waarin je jezelf weer heel helder kunt ervaren, met begeleiding, spiegels, reflectie, andere mensen en momenten waarop je even uit je dagelijkse werkelijkheid stapt en kunt voelen wat er gebeurt wanneer al die identificaties en rollen wat losser komen te zitten.

Wij hebben de waarheid niet in pacht. Onze eigen ontwikkeling als School laat volgens mij al voldoende zien dat wij zelf net zo goed blijven onderzoeken, proeven en bijstellen.

Daarna ga je weer terug het leven in. Je relatie, je gezin, je bedrijf, een verkoopgesprek, een podium, een post op LinkedIn of een beslissing waarvan je vooraf misschien nog helemaal niet weet of hij klopt.

Je gaat leven, probeert, kiest, speelt, gaat soms op je bek en stelt weer bij. En ondertussen leer je steeds beter welke ingrediënten werkelijk van jou zijn, welke je inmiddels bent ontgroeid en in welke verhouding jij ze vandaag wilt schenken.

Misschien is dat uiteindelijk ook waarom ik zo houd van de naam School voor Eigen Wijsheid.

Want uiteindelijk gaat het steeds weer daarover.

Weten wie er op het toneel staat, voelen vanuit welke beweging je speelt en vervolgens die rol helemaal innemen met alles wat jij erin te brengen hebt.

Mens voorop. Dan pas de rol.

Het pad van de mens in een notendop….

Het zoeken naar de Heilige Graal is in veel tradities het symbool geworden om de spirituele zoektocht van de mens metaforisch te beschrijven.

De Heilige Graal zoeken we eerst buiten onszelf. In succes, prestatie, erkenning, materieel bezit, financiële rijkdom. In gezien worden, iets bereiken of iemand worden. Totdat je ontdekt dat je het daar niet vindt. En dan ontstaat vaak zo’n eureka-moment.

Ah, ik moet naar binnen.

De zoektocht verplaatst zich naar binnen

En daar begint het volgende hoofdstuk. Zelfkennis vergroten, innerlijk werk doen, trauma helen, beperkende overtuigingen aankijken, conditioneringen onderzoeken, patronen doorzien en programmeringen loslaten.

Je gaat meer voelen. Meer begrijpen. Je bewustzijn neemt toe. Je wordt vrijer en leert jezelf steeds beter kennen.

En toch. Al dat zoeken en nog steeds niet gevonden, tot het je begint te dagen. De Heilige Graal vind je niet buiten jezelf. En binnenin jezelf blijkt uiteindelijk ook niets verstopt te liggen wat je na voldoende graven eindelijk kunt opdiepen.

Dat wat je al die tijd zocht, was er namelijk altijd al.

De Heilige Graal is de zoeker zelf.

Jij.

En dat is nogal een verschil. Je hoeft de Graal niet langer te vinden. Je bent de Graal. En daarmee ben je niet klaar. Misschien stopt op dat moment wel het zoeken en kan het echte leven beginnen.

Want een Graal is een beker. Een beker kan ontvangen en iets dragen. Je kunt eruit drinken en je kunt eruit schenken. Dus de vraag verandert.

• Waar vul ik mezelf mee?
• Wat laat ik door mij heen stromen?
• Wat drink ik zelf?
• En wat schenk ik vervolgens uit?

Het elixer en het gif

Voorheen wist je misschien gewoonweg niet wanneer je beker volstroomde met het elixer van het eeuwige leven of wanneer je hem zelf vulde met puur gif. Want beseffen dat jij de Graal bent, betekent nog niet automatisch dat alles wat jij erin giet wijsheid is.

Je kunt jezelf prima vullen met angst, overtuigingen, wrok, gelijk willen krijgen, oude conditioneringen of de ideeën van anderen. En ja, zelfs met een prachtig spiritueel verhaal over hoe bewust en verlicht je inmiddels bent. En vervolgens schenk je dat met volle overtuiging uit als waarheid. Terwijl het in wezen gewoon puur gif kan zijn.

Je kunt je Graal vullen met leven, liefde, ervaring, ontmoeting, stilte, nieuwsgierigheid en waarachtigheid. Je kunt alles wat het leven je aanreikt werkelijk door je heen laten gaan, zonder onmiddellijk te hoeven bepalen wat het allemaal betekent.

Misschien gaat bewust leven uiteindelijk vooral over leren omgaan met de Graal die je bent. Te leren onderscheiden waarmee je jezelf vult. Te proeven wat er werkelijk door je heen stroomt. Te herkennen wanneer angst zich als wijsheid voordoet. Je beker weer leeg durven maken wanneer dat nodig is. Je door anderen laten voeden zonder klakkeloos hun waarheid over te nemen.

En misschien zelfs niet krampachtig proberen die Graal altijd maar zuiver te houden. Want voor je het weet hebben we gewoon weer een nieuwe zoektocht gecreëerd en moet je opeens de meest zuivere Graal worden. Ook vermoeiend.

Je leeft, je vult hem, je drinkt, je proeft en soms ontdek je:

Gadverdamme. Wat heb ik hier nou weer ingegooid?

Dan leeg je hem. Of je haalt eruit wat niet meer klopt. Je vult opnieuw en ondertussen gaat het leven gewoon door. Je schenkt, je deelt, je hebt lief, je onderneemt, je maakt fouten en je leert. Dat maakt de reis wat mij betreft een stuk menselijker dan het klassieke ontwikkelingsverhaal waarin ergens aan het einde de perfecte versie van jezelf staat te wachten.

Die versie ga je niet vinden, en gelukkig maar. De ontdekking dat jij de Heilige Graal bent, is het moment waarop je misschien eindelijk kunt ophouden jezelf als ontwikkelingsproject te behandelen.

Jouw persoonlijke ingrediënten

Hier wordt het nog interessanter. Je bent dus de Heilige Graal en die ziet er misschien prachtig goud uit, met allerlei ornamenten. Mooi vormgegeven. Indrukwekkend. Maar daar hoeft eigenlijk helemaal niet zoveel aandacht naartoe.

Wat je inschenkt, zelf drinkt en deelt met de wereld is veel belangrijker.

Stel je voor dat het hoofdbestanddeel van het drankje water is. Dat is er in overvloed en stroomt door je heen.

Zuiver water.

Alleen is zuiver water doorgeven niet wat jou uniek maakt. In wezen ontvangt iedere Heilige Graal (lees: ieder mens) precies datzelfde zuivere water.

Het zijn de ingrediënten die jij eraan toevoegt die de smaak bepalen.

Jouw smaak.

Je levensloop, je ervaringen, je talenten, je eigenaardigheden, je fascinaties, je humor, je manier van kijken, je taal, je vakmanschap, je gevoeligheid, je verlangens en je geschiedenis.

Dat alles mengt zich en daardoor ontstaat jouw smaak. Die smaak bepaalt ook voor een groot deel wie graag uit jouw Graal drinkt. Want lekker is natuurlijk nogal persoonlijk.

Onderscheidend vermogen

Daar gaat het volgens mij ook binnen ondernemerschap vaak mis. We zijn zo ontzettend druk met de vraag:

Hoe onderscheid ik mezelf?

Dan moet er een bijzondere methode komen, een scherpere positionering, een nog specifiekere niche, een mooier verhaal, een betere website, meer zichtbaarheid, slimmere marketing. Terwijl jouw drankje allang een smaak heeft.

Je hoeft die smaak misschien helemaal niet te bedenken. Je hebt hem vooral zelf steeds beter te leren proeven en vervolgens te durven laten proeven. En dat verandert ook iets aan marketing.

De aandacht verschuift van zoveel mogelijk mensen proberen te overtuigen dat jouw drankje lekker is, naar heel eerlijk laten proeven wat je schenkt. Dan kunnen de mensen die ervan houden je herkennen en vinden.

Want heel hard proberen iemand ervan te overtuigen dat jouw drankje lekker is terwijl diegene het gewoon nooit lekker gaat vinden…

Ja.

Dat is vrij zinloos.

Misschien houdt iemand gewoon niet van koffie

Stel dat jij koffie schenkt en iemand houdt niet van koffie. Dan kun je natuurlijk alles uit de kast trekken. Betere verpakking, mooiere woorden, testimonials, korting, urgentie. Nog een verkoopgesprek. Nog een bonus.

Maar misschien denkt die persoon gewoon:

Ik lust geen koffie.

Dan heb je helemaal geen marketingprobleem. Dan probeer je alleen het verkeerde mens jouw drankje in te praten. Hoe meer jouw koffie echt naar koffie smaakt, hoe makkelijker iemand kan zeggen: Nee dank je.

En hoe sneller een ander denkt: HELL YES! Dát wil ik.

Dat is afstoting. En daar is helemaal niets mis mee. Niet iedereen hoeft uit jouw Graal te drinken. Je hebt vooral de mensen te vinden die jouw smaak herkennen. En misschien nog mooier: mensen die door jouw smaak iets van hun eigen smaak gaan herkennen.

Door jou herinner ik iets van mij

Want daar zit voor mij een nog veel belangrijker stuk. De ander komt niet bij jou omdat jij iets bezit wat hij zelf niet heeft. Dat zou een behoorlijk vreemd uitgangspunt zijn.

Sander heeft de Graal. De klant niet. Dus kom maar bij Sander drinken.

Nee.

Die ander is zelf ook de Graal.

Alleen kan zijn water vertroebeld zijn geraakt door angst, overtuigingen, oude pijn, verwachtingen, jarenlang aanpassen of steeds opnieuw de smaak van anderen overnemen. En wanneer jij dan iets schenkt wat hem raakt, kan er iets gebeuren.

Hij proeft iets bij jou en denkt: Hé, dit ken ik.

Niet letterlijk jouw smaak of jouw ingrediënten. Er wordt iets in hemzelf wakker. Iets wat hij misschien al heel lang niet meer geproefd heeft. Door jouw beker even te delen, herinner je iemand aan zijn eigen ingrediënten.

Dat vind ik prachtig. Niet: hier is mijn recept, maak dit na of proef eens.

Wat doet dit met jou? Waar doet het je aan denken? Wat wordt er in jou wakker?

En maak vervolgens vooral je eigen drankje.

Dat is voor mij ook waar goede dienstverlening over gaat. Iets delen waardoor de ander zijn eigen smaak weer gaat herkennen.

En dan de modder

Want daar hebben we het nog niet eens over gehad. We gooien namelijk nogal eens zelf modder in onze Graal. Een negatieve gedachte. Een oordeel over iemand anders. Jaloezie, angst, twijfel, wrok, vergelijking, bewijsdrang, frustratie.

En het bijzondere is:

Op het moment dat jij modder naar iemand anders gooit, komt die modder eerst door je eigen Graal.

Dat oordeel over de ander zit in jou. Die jaloezie zit in jou. Die angst stroomt door jou. Die wrok proef jij.

En daarna drink je zelf gewoon weer uit diezelfde beker.

Dat vind ik nogal een confronterende.

Want alles wat je aan een ander schenkt, stroomt eerst door jou.

Ook in je bedrijf.

Je schrijft ermee, je verkoopt ermee, je neemt er beslissingen mee en je voert er gesprekken mee. Je geeft het door aan medewerkers, klanten en collega’s en neemt het vervolgens mee naar huis, naar je partner en je kinderen.

En ondertussen drink je het zelf de hele dag.

Dan gaat dit ineens over veel meer dan spiritualiteit. Het gaat over leiderschap, ondernemerschap, relaties, cultuur en hoe je überhaupt in het leven staat.

Weten dat je de Graal bent

En juist daarom stopt het verhaal niet op het moment dat je weet:

Ik ben de Heilige Graal.

Want weten dat je de Graal bent betekent nog niet dat je altijd doorhebt wat je erin giet.

Daar begint wat mij betreft het eigenaarschap. Steeds opnieuw leren waarnemen. Hé. Deze gedachte klopt eigenlijk helemaal niet.

• Deze overtuiging vertroebelt mijn water
• Deze angst doet zich voor als wijsheid
• Deze keuze maak ik omdat ik bang ben dat ik anders iets mis
• Hier probeer ik iemand te overtuigen die mijn drankje gewoon helemaal niet lekker vindt
• Hier ben ik mezelf alweer aan het aanpassen
• Hier voeg ik iets toe wat helemaal niet van mij is

En soms zie je dat onmiddellijk. Soms pas jaren later. Dat is ook leven.

Je blijft filteren

Je blijft het water filteren omdat je waarnemingsvermogen zich gedurende je leven verder verfijnt. Wat je vijf jaar geleden nog normaal vond, proef je vandaag misschien meteen. En iets waarvan je vandaag heilig overtuigd bent, kan over vijf jaar toch weer anders blijken te liggen.

Dat vraagt eigenaarschap, bewustzijn en de bereidheid om open te blijven staan voor nieuwe inzichten.

Want het gevaar van “Ik ben de Graal” en “Ik heb mijn eigen wijsheid” is natuurlijk dat je op een gegeven moment denkt dat alles wat uit jou komt automatisch wijsheid is. Dan word je gewoon eigenwijs. En voor je het weet arrogant. Of je besluit dat je niemand meer nodig hebt omdat alle antwoorden toch in jezelf zitten. Terwijl iemand anders soms heel goed kan proeven wat jij zelf al een tijdje niet meer proeft.

Dan zegt iemand: Sander, volgens mij zit daar iets in je beker wat niet helemaal fris meer smaakt.

En dan kan ik natuurlijk zeggen: Bemoei je met je eigen Graal.

Maar misschien kan ik ook even proeven. Verrek, je hebt een punt.

Eigen Wijsheid vraagt openheid

Dat is voor mij Eigen Wijsheid.

Je laat je voeden, spiegelen, inspireren en uitdagen. Je neemt wat een ander zegt serieus genoeg om het werkelijk te onderzoeken en blijft tegelijkertijd zelf proeven wat daarvan voor jou klopt.

Misschien ontdek je daardoor iets wat je zelf niet meer zag.

• Een ingrediënt dat je al jaren automatisch toevoegt
• Een smaak die helemaal niet van jou blijkt te zijn
• Of modder waarvan je inmiddels vergeten was dat je hem zelf in je beker had gegooid

Daar vindt bewustwording plaats, een uitnodiging om te verfijnen en doorrrrr…

En soms vergeet je het allemaal weer

Ook dat vind ik belangrijk om te zeggen. Want voor je het weet maken we ook hier weer een lineair spiritueel pad van.

Eerst zoek je buiten jezelf → Dan binnen jezelf → Dan ontdek je dat jij de Graal bent → Klaar → Diploma halen → Volgende.

Zo werkt het natuurlijk niet. Je kunt heel goed weten dat jij de Graal bent en het daarna gewoon weer vergeten.

Er gebeurt iets. Je bedrijf loopt anders dan je wilt. Iemand wijst je af. Je raakt onzeker. Je relatie schuurt. Je verliest iemand. Er ontstaat succes. Ook succes kan behoorlijk veel ruis veroorzaken. En voordat je het weet ga je toch weer buiten jezelf zoeken. Naar bevestiging, erkenning of iemand die weet wat jij moet doen.

Of je duikt opnieuw helemaal naar binnen.

• Nog een blokkade
• Nog een trauma
• Nog een overtuiging
• Nog iets helen
• Nog iets oplossen

En ergens onderweg komt dan weer zo’n moment.

O ja.

Shit.

Ik ben alweer op zoek naar die Graal.

Terwijl ik hem zelf ben.

Je bent nooit terug bij af

En dan begint het weer. Alleen voelt ‘opnieuw beginnen’ eigenlijk niet eens als de juiste omschrijving, want je bent niet dezelfde mens als de vorige keer dat je dit ontdekte. Je hebt ondertussen geleefd, geproefd, gedeeld, fouten gemaakt en bijgeleerd. Je smaak is verfijnd en je waarneming ook.

Ontwikkeling krijgt daarmee voor mij steeds minder de vorm van een reis naar een eindbestemming. Het is een leven waarin je jezelf steeds opnieuw kunt herinneren als vertrekpunt.

Ik ben.

Vanuit d’Oorsprong.

En van daaruit kun je iedere keer weer kijken naar wat je vandaag toevoegt, wat je achterwege laat, wat je zelf drinkt, wat je deelt en met wie je jouw beker wilt delen.

Wat schenk jij aan de wereld?

Misschien is bewust leven uiteindelijk helemaal niet zo ingewikkeld. Je hoeft niet je hele leven op zoek naar een andere Graal en je hoeft van jouw Graal ook niet de mooiste van allemaal te maken.

Al dat goud en die ornamenten zijn leuk, maar uiteindelijk gaat het om wat erin zit.

• Wat je zelf drinkt
• Wat je laat vertroebelen
• Welke persoonlijke ingrediënten je steeds meer durft toe te voegen
• Met wie je jouw beker deelt
• En wat je vervolgens aan de wereld schenkt

Want misschien is dat uiteindelijk wel het mooiste wat er kan gebeuren.

Iemand proeft iets bij jou en herinnert zich zichzelf. Zijn eigen smaak. Zijn eigen ingrediënten. Zijn eigen Graal. En dan valt er eigenlijk niets meer te vinden. Er valt vooral nog ontzettend veel te leven.

Moegestreden van al het innerlijk werk, heling, werken aan blokkades en beperkende overtuigen, druk je de pauze-knop in.

Even helemaal klaar met persoonlijke ontwikkeling, investeren in jezelf

Veel geleerd, maar vaak nog net niet voldoende resultaat in het leven zelf. Het voelt dan steeds zwaarder om wéér iets in jezelf tegen te komen of om gespiegeld te worden. Dus even helemaal niets meer van dat. Begrijpelijk en respect daarvoor.

Tegelijk kan de pauze-knop mogelijk onnodig leiden tot uitstel. En ligt er achter die grote vermoeidheid vaak iets anders, essentieels ten grondslag.

In deze video deel ik wat dat is

Geen absolute waarheid, maar mijn bescheiden visie uit 10 jaar professioneel begeleidingswerk. Check de video en laat dit je helpen een wezenlijke paradigmaverschuiving te maken, zodat je anders naar je eigen blokkades gaat kijken. En niet te vergeten: hoe je jouw wandeltocht door het leven lichter, leuker en luchtiger kunt maken.