Een vraag die ik vaak hoor is:
“Zit ik op mijn pad of ben ik van mijn pad?”
Alsof het leven een soort navigatiesysteem is. Linksaf betekent goed. Rechtsaf betekent fout. En als je eenmaal van de route afwijkt, moet je zo snel mogelijk terug naar de juiste weg.
Hoe ouder ik word, hoe minder interessant ik die vraag vind.
Niet omdat je niet van je pad kunt raken. Dat kan zeker. Ik heb het zelf meegemaakt.
Maar omdat er een belangrijkere vraag onder ligt:
Wie ben jij, ongeacht of je op je pad bent of van je pad bent?
Want als je die vraag niet stelt, wordt het leven al snel een eindeloze zoektocht naar de juiste route, terwijl je onderweg steeds verder verwijderd raakt van degene die de route bewandelt.
Toen ik mezelf begon kwijt te raken
Eind 2009 werd ik boventallig verklaard in een teamleidersfunctie bij de bank.
Aan de buitenkant leek ik daar redelijk goed mee om te gaan. Ik bleef rustig, professioneel en keek vooruit. Maar in de onderstroom gebeurde er van alles. Oude onzekerheden werden geraakt. Oude patronen werden actief.
Ik kreeg een loopbaantraject aangeboden en ging serieus op zoek naar werk dat beter bij mij zou passen. Tenminste, dat dacht ik.
Met de kennis van nu zie ik iets anders.
Mijn hoofd had nog steeds de leiding. En mijn hoofd stuurde richting veiligheid.
Dus uiteindelijk kwam uit het traject precies datgene wat ik eigenlijk al kende: dezelfde functie, maar dan bij een andere organisatie.
Ik solliciteerde veel. Brieven schrijven ging prima. Gesprekken voeren ging me gemakkelijk af. Toch volgde afwijzing op afwijzing.
Mijn hoofd snapte er niets van.
Ik zei toch alles wat ze wilden horen?
Pas jaren later begreep ik wat er gebeurde. Ik kwam niet als Sander opdagen. Ik kwam als een rol opdagen.
Ik kon mezelf perfect verkopen.
Alleen verkocht ik niet mezelf.
De prijs van te lang tegen jezelf ingaan
Ondertussen werkte ik verder binnen de bank. Daarnaast begon ik op aanraden van mijn werkgever een HBO-studie. Ook daar voelde ik vanaf dag één dat het niet klopte.
Dit is niet mijn pad.
Maar ik ging door.
Een gezin. Een hypotheek. Verantwoordelijkheden.
Dus ik zette door.
Overdag werken. ’s Avonds studeren. Groepsopdrachten. Tentamens.
Jarenlang.
Tot mijn systeem stop zei.
Tijdens een hertentamen in 2014 werd het letterlijk zwart voor mijn ogen. Een vastloper. Tegelijkertijd mijn ultieme wake-up call.
Ik voelde op dat moment iets wat ik nooit meer vergeten ben.
Je kunt verrassend lang leven tegen je eigen waarheid in. Veel langer dan je denkt. Het lichaam is geduldig. Het past zich aan. Het compenseert. Het trekt nog een sprint terwijl de tank eigenlijk al leeg is.
Maar vroeg of laat betaal je de rekening.
Vroeg of laat komt het moment waarop je systeem zegt:
Nu is het genoeg geweest.
Terug naar mezelf
Na mijn burn-out begon een andere reis.
Niet omdat ik spiritueel wilde worden. Niet omdat ik op zoek was naar een nieuwe identiteit. Maar omdat ik wilde begrijpen wie ik werkelijk was.
Ik begon met innerlijk werk. Zelfonderzoek. Bewustzijnsontwikkeling. Heling.
Ik wilde ontdekken waar ik mezelf onderweg was kwijtgeraakt.
En misschien nog belangrijker: hoe ik mezelf weer kon terugvinden.
Binnen twee jaar startte ik mijn eerste coachingbedrijf.
Dat klinkt achteraf bijna als een mooi succesverhaal. Alsof vanaf dat moment alles op zijn plek viel.
Maar dat is niet de waarheid.
Ook op je pad zijn vraagt moed
Veel mensen romantiseren ondernemerschap.
Vrijheid. Eigen baas zijn. Je passie volgen.
Maar ondernemen vraagt ook iets anders.
Verantwoordelijkheid.
Risico nemen. Zichtbaar zijn. Omgaan met weerstand. Omgaan met onzekerheid. Financiële uitdagingen. Beslissingen nemen zonder garantie op succes.
En ondertussen steeds weer onderzoeken:
Past dit nog bij mij?
Of ben ik opnieuw iets aan het doen omdat het veilig voelt?
Omdat anderen het doen?
Omdat een strategie zegt dat het zo hoort?
Omdat iemand anders succes heeft met die aanpak?
De uitdagingen verdwijnen niet wanneer je op je pad zit.
Alleen de kwaliteit ervan verandert.
Het put je niet langer leeg omdat je tegen jezelf vecht. Het vraagt iets van je omdat je groeit.
Dat is een wezenlijk verschil.
Inmiddels zijn we ruim tien jaar verder. Er zijn mooie dingen ontstaan. Maar ook vandaag kent het leven pieken en dalen. Zeker nu we de afgelopen jaren iets zijn gaan bouwen wat nog niet bestaat.
Dan kun je niet simpelweg een stappenplan kopiëren.
Je kunt inspiratie halen bij anderen. Strategieën bestuderen. Leren van mensen die je voorgingen.
Maar vroeg of laat moet je weer terug naar jezelf.
Voelt dit als mijn weg? Past dit bij wie ik ben? Klopt dit met wat ik wil neerzetten?
Het misverstand van authenticiteit
Een van de grootste misverstanden die ik tegenwoordig zie, is dat mensen authenticiteit verwarren met alles alleen moeten doen.
Alsof hulp vragen betekent dat je niet dicht bij jezelf blijft.
Alsof coaching, mentoring, strategieën of voorbeelden van anderen je automatisch van je pad af brengen.
Dat is niet wat ik heb geleerd.
Sterker nog, als ik terugkijk op de afgelopen tien jaar dan zie ik juist hoeveel mensen hebben bijgedragen aan mijn ontwikkeling. Coaches. Mentoren. Vrienden. Ondernemers. Boeken. Trainingen.
Mensen die op het juiste moment een spiegel waren.
Mensen die vragen stelden die ik zelf niet stelde.
Mensen die iets zagen wat ik nog niet zag.
De vraag is niet of je gebruikmaakt van wat de wereld te bieden heeft.
De vraag is:
Blijf jij zelf aan het stuur?
Want je kunt net zo afhankelijk worden van een coach als van je eigen hoofd.
Je kunt je verliezen in een methode.
- Een strategie
- Een filosofie
- Een religie
- Een spirituele ervaring
- Een businessmodel
- Een overtuiging
Het object verandert.
Het mechanisme blijft hetzelfde.
Je geeft ongemerkt de regie uit handen.
Van God los
We zeggen weleens:
“Van God los.”
Tegenwoordig kijk ik daar anders naar.
Hoe verder je verwijderd raakt van jezelf, hoe verder je verwijderd raakt van dat stille innerlijke weten. Van aanwezigheid. Van bewustzijn. Van wie je werkelijk bent.
Maar zelfs in mijn moeilijkste jaren was dat nooit helemaal weg.
Dat is misschien wel het belangrijkste inzicht dat ik heb opgedaan.
Je essentie verdwijnt niet. Je raakt haar hooguit uit het zicht.
Je overlevingsmechanismen worden luider.
Je conditionering wordt dominanter.
Je automatische piloot neemt het tijdelijk over.
Maar ergens blijft altijd een lijntje bestaan.
Een lichtpunt.
Een stille herinnering aan wie je bent.
Ook tijdens mijn burn-out was ik niet weg.
Misschien was ik verder van mezelf verwijderd.
Misschien was mijn overlevingssysteem dominant aanwezig.
Maar diep vanbinnen wist een deel van mij nog steeds wie ik was.
Dat deel heeft uiteindelijk de weg terug gevonden.
Dus zit je op je pad?
Misschien is dat uiteindelijk niet de belangrijkste vraag.
Misschien is de vraag:
Wie heeft er momenteel het stuur in handen?
- Jij? Of je angst?
- Jij? Of je overtuigingen?
- Jij? Of de verwachtingen van anderen?
- Jij? Of de strategie die je klakkeloos volgt?
Want op je pad zijn betekent niet dat je alles zelf moet doen.
En van je pad zijn betekent niet dat je jezelf volledig verloren bent.
De kunst is misschien wel om gebruik te maken van alles wat het leven aanbiedt zonder jezelf daarin kwijt te raken.
Om hulp te ontvangen zonder afhankelijk te worden.
Om te leren van anderen zonder jezelf te kopiëren.
Om samen op te trekken zonder het stuur uit handen te geven.
Want uiteindelijk ben jij degene die jouw levensverhaal heeft te leven.
Niemand anders kan dat voor je doen.
En misschien is dat wel de mooiste paradox van allemaal:
Je pad wordt niet sterker door het alleen te bewandelen. Het wordt sterker doordat jij aanwezig blijft terwijl je het bewandelt.
“Experience life the fullest. Let’s walk each other home.”
