We hebben Persoonlijke Ontwikkeling tot de heilige graal van het Leven gemaakt. Misschien niet omdat we zo graag willen groeien, maar omdat ontwikkelen soms veiliger is dan daadwerkelijk Creëren.
En om nogmaals de vraag te stellen: weet jij waar je écht bang voor bent?
Ik weet het namelijk.
En ik verklap je vast: het zijn niet de donkere stukken in jezelf die je hebt te ontmoeten.
Ja, oké. Daar zit ook wel angst. Het kan doodeng zijn om jezelf werkelijk aan te kijken. Om te voelen wat je jarenlang hebt weggestopt. Om huilend tegenover iemand te zitten en eindelijk toe te geven wat pijn deed.
Maar dat is niet waar je écht bang voor bent.
Afgelopen week viel er bij mij ineens een kwartje. Of beter gezegd: een miljoen euro. Ik zag iets wat ik jarenlang niet had kunnen zien, juist omdat ik er zelf middenin stond.
Ik zag de plek die ik Creatie had gegeven.
Aan de zijlijn.
Daar stond zij te wachten. Geduldig. Totdat mensen eindelijk klaar zouden zijn met hun persoonlijke ontwikkeling. Totdat ze genoeg geheeld hadden, hun patronen hadden doorbroken, hun trauma’s hadden verwerkt en volledig in hun kracht waren gaan staan.
Alleen: dan kun je lang wachten.
Misschien wel je hele leven.
De heilige graal van onze tijd
De afgelopen decennia hebben we ontzettend veel aandacht besteed aan Persoonlijke Ontwikkeling. En laat ik meteen helder zijn: daar is op zichzelf helemaal niets mis mee.
Het is waardevol om jezelf te leren kennen. Om te onderzoeken waarom je steeds opnieuw dezelfde keuzes maakt. Om oude pijn toe te laten, familiepatronen zichtbaar te maken en verantwoordelijkheid te nemen voor wat er in jou leeft.
Maar ergens onderweg is er iets verschoven.
Persoonlijke Ontwikkeling is niet langer een onderdeel van het Leven. Voor veel mensen is het het middelpunt van het Leven geworden. De bestemming. De heilige graal.
We moeten blijven helen, groeien, verdiepen, loslaten en transformeren. We doen familieopstellingen, ademwerk, ceremonies, retraites, mannengroepen, vrouwengroepen, opleidingen en coachingssessies.
Daarna gaan we nog een laag dieper.
En nog een.
En nog een.
En wanneer we die laag hebben aangekeken, blijkt daaronder natuurlijk weer een nieuwe laag te liggen.
Soms is dat nodig. Soms is er werkelijk iets wat gevoeld, erkend of gerouwd wil worden. Maar persoonlijke ontwikkeling kan ook een eindeloos project worden. Een keurige, maatschappelijk geaccepteerde manier om te blijven oefenen voor het Leven, zonder er ooit helemaal aan te beginnen.
Nog niet helemaal klaar
We kennen de zinnen allemaal.
Eerst wil ik nog wat steviger in mijn schoenen staan. Eerst wil ik leren vertrouwen op mijn intuïtie. Eerst moet ik mijn zichtbaarheid aankijken. Eerst wil ik mijn relatie met geld helen. Eerst moet ik mijn vader, moeder, ex-partner of vorige leven loslaten.
En daarna?
Daarna schrijven we dat boek. Dan maken we dat lied. Dan beginnen we die onderneming. Dan spreken we ons uit. Dan beklimmen we dat podium. Dan delen we eindelijk de visie die al tien jaar in ons leeft.
Maar eerst nog een sessie.
Nog een opleiding.
Nog een retraite.
Nog één blokkade die uit de weg moet.
Het klinkt verantwoordelijk. Bewust. Zorgvuldig. Soms is het dat ook. Maar laten we eerlijk zijn: soms zijn we helemaal niet aan het voorbereiden.
Soms zijn we aan het uitstellen.
Want zolang je nog in ontwikkeling bent, hoef je nog niet werkelijk tevoorschijn te komen. Zolang je aan het helen bent, kun je blijven zeggen dat je nog niet klaar bent. Zolang je in training bent, kan niemand je afrekenen op wat je uiteindelijk in de Wereld zet.
Persoonlijke ontwikkeling kan daarmee een schitterende verstopplek worden.
Een liefdevolle verstopplek. Een diepgaande verstopplek. Een verstopplek met cacao, dekentjes, tissues en een begeleider die precies op het juiste moment vraagt wat je nu in je lichaam voelt.
Maar nog steeds een verstopplek.
Achter gesloten deuren zijn we ontzettend moedig
Wij mensen zijn namelijk helemaal niet zo bang om de diepte in te gaan als we soms denken.
We durven in een mannengroep te vertellen wat we werkelijk voelen. We delen in een vrouwengroep waar we ons voor schamen. We voeren met coaches onderling lange gesprekken over wat er mis is in de wereld, in organisaties en in de coachingsindustrie zelf.
Achter gesloten deuren zijn we vaak ongelooflijk wijs, scherpzinnig en moedig.
Maar zeg het maar eens buiten die ruimte.
Zet het maar eens op papier en druk op publiceren. Maak er maar eens een boek, methode, theatervoorstelling, onderneming, podcast, lied of Beweging van.
Zeg het maar eens voor 100.000 mensen, van wie een groot deel jou niet kent, niet begrijpt en helemaal niet zit te wachten op de waarheid die jij zo liefdevol hebt leren omarmen.
En blijf dan maar eens staan.
Niet alleen zeggen dat je de mening van anderen hebt losgelaten, maar daadwerkelijk de wind van voren krijgen. Verkeerd begrepen worden. Uitgelachen worden. Afgebrand worden. Neergesabeld worden. Persoonlijk aangevallen worden.
Voel dan maar eens wat het met je doet.
Wanneer iemand precies dat ene stuk raakt waarvan jij dacht dat je het allang had geheeld. Wanneer je lichaam verkrampt, je hoofd overuren draait en je het liefst alles verwijdert wat je ooit hebt gemaakt.
Dat is een andere vorm van persoonlijke ontwikkeling.
Niet veilig voorafgaand aan het Leven, maar midden in het Leven.
Wanneer het binnenste een vorm krijgt
Daar begint volgens mij onze werkelijke angst.
Niet wanneer we naar binnen gaan, maar wanneer dat wat we daar gevonden hebben naar buiten wil.
Wanneer een gedachte een tekst wordt. Een gevoel een lied. Een inzicht een methode. Een verlangen een onderneming. Een overtuiging een Stem. Een innerlijk weten een keuze waar anderen iets van mogen vinden.
Wanneer jouw binnenwereld een vorm krijgt, wordt het Echt.
Dan is het niet langer alleen van jou. Dan kunnen anderen het aanraken, beoordelen, afwijzen en verkeerd interpreteren.
Je kunt jarenlang zeggen dat je een schrijver bent. Maar zodra je een boek publiceert, kunnen mensen vinden dat het niet goed geschreven is.
Je kunt voelen dat je een leider bent. Maar zodra je werkelijk gaat leiden, kunnen mensen je arrogant, dominant of ongeschikt vinden.
Je kunt weten dat je een vernieuwende visie hebt. Maar zodra je die visie hardop uitspreekt, kan iemand zeggen dat je volkomen gestoord bent.
En precies daar stokt de Beweging.
Niet omdat we niets te zeggen hebben, maar omdat we heel goed weten wat er kan gebeuren wanneer we het daadwerkelijk zeggen.
Niet omdat we niet kunnen Creëren, maar omdat Creatie zichtbaar maakt wie we zijn.
Stiekem ben je bang voor Creatie
Daar is hij dan.
Het kwartje.
De miljoen euro.
Stiekem ben je bang voor Creatie.
En niet alleen jij. Ik ook. Iedereen.
We zijn bang voor het moment waarop we niet langer kunnen zeggen dat we nog aan het oefenen zijn. Voor het moment waarop dat wat in ons leeft daadwerkelijk handen en voeten krijgt.
We zijn bang voor Expressie. Voor onze eigen Stem. Voor het innemen van ruimte. Voor het maken van iets wat er gisteren nog niet was en waarvoor niemand anders verantwoordelijkheid kan dragen dan wijzelf.
Creatie vraagt niet of je volledig geheeld bent. Creatie vraagt niet of je zeker weet dat iedereen het zal begrijpen. Creatie vraagt niet of je zenuwstelsel iedere denkbare reactie inmiddels kan dragen.
Creatie vraagt of je komt opdagen.
Onvolmaakt. Spannend. Zoekend. Soms twijfelend. Maar aanwezig.
Dat is wat haar zo confronterend maakt. Want Creatie neemt je excuses niet weg door erover te praten. Zij neemt ze weg doordat ze je uitnodigt om te beginnen.
Ik had Creatie op de verkeerde plek gezet
Dat was mijn persoonlijke realisatie.
Ik had Creatie jarenlang ondergeschikt gemaakt aan Persoonlijke Ontwikkeling. Eerst moest iemand zichzelf leren kennen. Eerst moesten blokkades worden opgelost. Eerst moest er rust, vertrouwen en veiligheid ontstaan.
Daarna zou Creatie vanzelf volgen.
Maar zo werkt het niet.
Creatie volgt niet automatisch wanneer jij maar genoeg aan jezelf hebt gewerkt. Je kunt twintig jaar lang jezelf onderzoeken en nog steeds geen stap zetten. Je kunt precies weten waar jouw angst vandaan komt en haar toch iedere dag gehoorzamen.
Je hoeft niet eerst volledig vrij te zijn om te Creëren.
Je wordt vrijer dóór te Creëren.
Je begint. Je komt jezelf tegen. Je voelt angst, schaamte, twijfel en oude pijn. Je kijkt ernaar, neemt verantwoordelijkheid en gaat verder.
Je Creëert.
Je ontwikkelt.
Je Creëert verder.
Niet andersom.
Zet Creatie centraal
Daar zit voor mij de fundamentele omkering.
Persoonlijke Ontwikkeling is niet het doel van ons bestaan. Zij is dienstbaar aan de Beweging die het Leven van ons vraagt.
Wij zijn hier om te Creëren. Met elkaar. Voor elkaar. Door elkaar heen. Vanuit onze Essentie. Vanuit d’Oorsprong. Vanuit dat stille punt in ons dat vaak allang weet wat er gemaakt, gezegd, gebouwd of in Beweging gebracht wil worden.
Persoonlijke ontwikkeling hoort daarbij. Natuurlijk. Maar zij hoeft niet op de troon te zitten.
Zet Creatie centraal.
Dan verschijnt jouw ontwikkeling precies op het moment waarop je haar nodig hebt. Wanneer je zichtbaar wordt en afwijzing ontmoet. Wanneer je gaat leiden en jouw verhouding tot macht tegenkomt. Wanneer je geld vraagt en ontdekt welke overtuigingen daaronder liggen. Wanneer je jouw Stem gebruikt en voelt hoe spannend het is om niet door iedereen aardig gevonden te worden.
Dat is ontwikkeling met een richting.
Niet eindeloos aan jezelf werken omdat er altijd wel iets te vinden is, maar jezelf ontmoeten in dienst van wat jij hier te brengen hebt.
De Coach is niet het middelpunt
En ja, dit is ook een stevige spiegel naar de coachingswereld.
Naar coaches, trainers, therapeuten, begeleiders en spaceholders. Naar iedereen die van Persoonlijke Ontwikkeling zijn of haar vak heeft gemaakt.
We zijn gaan geloven dat de ontwikkeling van de mens centraal hoort te staan. Daardoor blijven we vragen wat iemand nog heeft te helen, welke blokkade hem tegenhoudt, welk patroon zij moet doorbreken en welke wond er nog aandacht nodig heeft.
Maar misschien hebben we vaker een andere vraag te stellen.
Wat heb jij te Creëren?
Wat vraagt het Leven op dit moment van jou? Welke waarheid wil door jou worden uitgesproken? Welke Beweging heb jij te maken? Wat wil er via jou geboren worden? En wat kom je tegen wanneer je daar vandaag werkelijk mee begint?
Dat verandert de rol van de Coach.
De Coach staat niet langer centraal. Het proces staat niet centraal. Zelfs het helen staat niet centraal.
De Coach wordt dienstbaar aan Creatie.
Aan de Beweging die het Leven van iemand vraagt.
Niet door iemand eindeloos voor te bereiden op het Leven, maar door hem te helpen er middenin te gaan staan. Door te maken, te spreken, te proberen, te falen, te leren en opnieuw te Creëren.
Misschien ben je bang voor jezelf
Misschien zijn we dus niet werkelijk bang voor onze schaduw. Misschien zijn we bang voor wat er gebeurt wanneer ons Licht in Beweging komt.
Voor onze eigen Stem. Onze eigen Kracht. Onze eigen Expressie. Voor het moment waarop we niet langer alleen weten wie we zijn, maar het ook daadwerkelijk laten zien.
Want zodra jij Creëert, kan de Wereld op jou reageren.
En misschien is dat precies de bedoeling.
Niet omdat iedere reactie waar is. Niet omdat je ieder oordeel serieus moet nemen. Maar omdat het Leven niet bedoeld is om uitsluitend in een veilige binnenwereld plaats te vinden.
Het wil door jou heen bewegen.
Het wil een vorm krijgen.
Het wil geleefd worden.
Wanneer je bang bent voor Creatie, ben je misschien bang voor de Creator in jezelf. Voor het deel van jou dat allang weet dat je niet hier bent om eeuwig te blijven oefenen.
Dus ik vraag je niet welke laag je nog dieper hebt aan te kijken.
Ik vraag je iets anders:
Wat heb jij te Creëren?
